कर्त्तव्य

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कर्त्तव्यम्, क्ली, (कृ + तव्य ।) करणीयम् । करणयोग्यम् । कार्य्यम् । इति व्याकरणम् ॥

कर्त्तव्यः, त्रि, (कर्त्तुं योग्यं कर्त्तुं उचितं वा । यद्वा अवश्यं करणीयं यत् तत् कर्त्तव्यमिति स्मृतम् । कृ + योग्याद्यर्थे तव्यः ।) करणेयोग्यः । यथा, हितोपदेशे ॥ “हीनसेवा न कर्त्तव्या कर्त्तव्यो महदाश्रयः । अजा सिंहप्रसादेन वने चरति निर्भयम्” ॥

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कर्त्तव्य¦ त्रि॰ कृ मवश्यार्ये तव्य। कर्तुं योग्ये।
“हीनसेवान कर्त्तंव्या कर्तव्यो महदाश्रयः” चाणक्यः।
“शौचंयथार्हं कर्त्तव्यं क्षाराम्लोदकवारिभिः”
“महाव्याहृतिभि-र्होमः कर्त्तव्यः स्वयमन्वहम्” मनुः
“मनस्याहितकर्त्तव्याः” कुमा॰। कृत--कर्मणि तव्य।

२ छेद्ये त्रि॰।
“पुत्रः सखावा भ्राता वा पिता वा यदि वा गुरुः। रिपुस्थानेषु व-र्त्तन्तः कर्त्तव्या भूतमिच्छता” भा॰ आ॰

१४

० अ॰ उभयतोतव्य।

३ अवश्यकरणे

४ अवश्यच्छेदने च न॰।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कर्त्तव्य¦ mfn. (-व्यः-व्या-व्यं)
1. To be done or made.
2. What ought to be done. E. कृ to make, तव्य aff.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कर्त्तव्य mfn. to be cut off

कर्त्तव्य mfn. to be destroyed or extinguished MBh.

कर्त्तव्य etc. See. p. 257 , col. 3.