कर्परी

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कर्परी, स्त्री, (कृप् + वाहुलकादरट् । लत्वाभावश्च । टित्त्वात् ङीप् । कैश्चित्तु कृपधातोररन् प्रत्ययेन निष्पादितोऽयं तन्मते गौरादित्वात् ङीष् ।) क्वाथो- द्भवं तुत्थम् । दारुहरिद्रार क्वाथेर तुतिया इति भाषा । तत्पर्य्यायः । दार्व्विका २ । इत्यमरः । २ । ९ । १०१ ॥ तुत्थाङ्गनम् । इति तट्टीकायां स्वामी ॥

अमरकोशः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कर्परी स्त्री।

आवर्तननिष्पन्नरसाञ्जनम्

समानार्थक:कर्परी,दार्विका,तुत्थ

2।9।101।2।1

तुत्थाञ्जनं शिखिग्रीवं वितुन्नकमयूरके। कर्परी दार्विकाक्वाथोद्भवं तुत्थं रसाञ्जनम्.।

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलनिर्जीवः, मूलकम्

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कर्परी¦ स्त्री कृप--अरन्--लत्वाभावः गौ॰ ङीष्।

१ दारुहरिद्रा-क्षारभबे तुये(तुं ते) अम॰।

२ रसके भावप्र॰ खर्परीति वाऽत्रपाठः। रसकञ्चोपरसभेदः उपरसभेदाश्च उपरसशब्दे उक्ताःभावप्र॰ तद्गुणाद्युक्तं यथा
“क(ख)र्परीतु यकं तु थाद-न्यतद्रसकं स्मृतम्। ये गुणास्तुत्थके प्रोक्तास्ते गुणारसके स्मृताः”। तु यसामान्यं तु नोपरस इति भेदः।

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कर्परी [karparī] कर्परिका [karparikā], कर्परिका A kind of collyrium.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कर्परी f. a kind of collyrium L.