काचलवण
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
काचलवणम्, क्ली, (काचात् क्षारमृत्तिकाया जातं लव- णम् ।) लवणविशेषः । कालालुण इति भाषा । तत्पर्य्यायः । नीलम् २ काचोद्भवम् ३ काचम् ४ नीलकम् ५ काचसम्भवम् ६ काचसौवर्च्चलम् ७ कृष्णलवणम् ८ पाकजम् ९ काचोत्थम् १० हय- गन्धम् ११ काललवणम् १२ कुरुविन्दम् १३ काच- मलम् १४ कृत्रिमम् १५ । अस्य गुणाः । रुचि- कारित्वम् । ईषत्क्षारत्वम् । पित्तवृद्धिकारित्वम् । दाहदातृत्वम् । कफवातगुल्मशूलनाशित्वम् । अग्नि- दीपनत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
काचलवण¦ न॰ काचः काचहेतुकं लवणम्। (कालालोन)सौवर्चले लवणमेदे राजनि॰ तस्य क्षारमृत्तिकोद्भव-त्वात्तथात्वम्। तद्गुणाद्युक्तं सुश्रु॰।
“लघु सौयर्चलंपाके वीर्य्योष्णं विशदं कटु। गुल्मशूलविबन्धघ्नं हृद्यंसुरभि रोचनम्”।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
काचलवण¦ n. (-णं) Black salt, a medicinal salt, prepared by calcining fossile salt and the fruit of the emblic myrobalan together. It consists chiefly of muriate of soda, with a small quantity of iron, lime and sulphur, and is a tonic aperient. E. काच alkaline ashes, and लवण salt.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
काचलवण/ काच--लवण n. black salt (a medicinal salt prepared by calcining fossil salt and the fruit of the Emblic myrobalan together ; it consists chiefly of muriate of soda with a small quantity of iron , lime , and sulphur , and is a tonic aperient W. ) L.