कापोत
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कापोतम्, क्ली, (कपोतानां समूहः । अण् ।) कपोत- गणः । इत्यमरः २ । ५ । ४७ । पायरार झा~क् इति भाषा ॥ (कपोतस्येदम् । “तस्येदम्” । ४ । ३ । १२० । इत्यण् । यथा भागवते । ९ । १८ । २५ ॥ “दुर्म्मना भगवान् काव्यः पौरहित्यं विगर्हयन् । स्तुवन् वृत्तिं च कापोतीं दुहित्रा स ययौ पुरात्” ॥ कापोतीं कपोतसम्बन्धिनीं वृत्तिं परवृत्त्युपजीवित्व- मित्यर्थः ॥) सौवीराञ्जवम् । इति राजनिर्घण्टः ॥
कापोतः, पुं, (कपोत + अण् ।) सर्जिकाक्षारः । इत्यमर । २ । ९ । १०९ ॥ रुचकः । इति मेदिनी । कपोताभवर्णः । तद्वति त्रि । इति हेमचन्द्रः ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कापोत नपुं।
कपोतगणः
समानार्थक:कापोत
2।5।43।1।1
कापोतशौकमायूरतैत्तिरादीनि तद्गणे। गृहासक्ताः पक्षिमृगाश्छेकास्ते गृह्यकाश्च ते॥
अवयव : कपोतः
पदार्थ-विभागः : समूहः, द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्येतरः, जन्तुः, पक्षी
कापोत नपुं।
स्वर्जिकाक्षारः
समानार्थक:स्वर्जिकाक्षार,कापोत,सुखवर्चक,सौवर्चल,रुचक
2।9।109।1।3
पाक्योऽथ सर्जिकाक्षारः कापोतः सुखवर्चकः। सौवर्चलं स्याद्रुचकं त्वक्क्षीरी वंशरोचना॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलनिर्जीवः, मूलकम्
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कापोत¦ mfn. (-तः-ती-तं) Of a dirty white colour. m. (-तः)
1. Natron, fossile alkali.
2. Antimony. considered as a collyrium or applica- tion to the eyes.
3. A pale or dirty white colour. n. (-तं) A flock of pigeons, E. कपोत a pigeon, &c. अण् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कापोत [kāpōta], a. (ती f.) [कपोत-अण्]
grey, of a dirty white colour.
Not hoarding much, very frugal; स्तुवन्वृत्तिं च कापोतीं दुहित्रा स ययौ पुरात् Bhāg.9.18.25.
तम् A flock of pigeons.
Antimony.
Natron.
Fossil. -तः The grey colour. -Comp. -अञ्जनम् antimony applied to the eyes as collyrium.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कापोत mf( ई)n. (fr. कपोतPa1n2. 4-3 , 135 Sch. , 154 Sch. ), belonging to or coming from a pigeon MBh. BhP. Pat.
कापोत mf( ई)n. of the colour of a pigeon , of a dull white colour , grey VarBr2S.
कापोत m. natron , fossil alkali L.
कापोत m. antimony , a collyrium or application for the eyes W.
कापोत n. a flock of pigeons Comm. on Pa1n2. 4-2 , 44
कापोत n. antimony L.
कापोत n. N. of two सामन्s A1rshBr.
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
KĀPOTA : A sage. Citrāṅgadā, the daughter of Kakutstha and Urvaśī, was his wife. She had two sons named Tumburu and Suvarcas. Kāpota received much wealth from Kubera and gave it to his sons. Once Kāpota cursed Tārāvatī, the queen of Candraśekhara, that she would bring forth two sons with monkey-faces. (Kālikā Purāṇa, Chapter 56).
_______________________________
*17th word in left half of page 389 (+offset) in original book.