कारिका
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कारिका, स्त्री, (धात्वर्थे निर्द्देशे करोतेर्ण्वुल् णित्त्वाद्वृद्धिः । यद्वा करोतीति ण्वुल् प्रत्ययस्था- दिति इत्वम् ।) नटस्त्री । कृतिः । विवरणश्लोकः । (यथा, महाभारते । २ । ११ । ३३ । “नाटका विविधाः काव्याः कथाख्यायिककारिकाः” ॥) शिल्पम् । यातना । इति मेदिनी ॥ वृद्धिः । इत्य- मरटीकायां रमानाथः । सुद इति भाषा ॥ स्व- ल्पाक्षरवृत्त्या बह्वर्थज्ञापिका कविता । यथा, -- “कारिका तु स्वल्पवृत्तौ बहोरर्थस्य सूचनी” । इति हेमचन्द्रः ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कारिका स्त्री।
यातना
समानार्थक:कारिका
3।3।15।2।1
धेनुका तु करेण्वां च मेघजाले च कालिका। कारिका यातनावृत्त्योः कर्णिका कर्णभूषणे॥
पदार्थ-विभागः : , गुणः, मानसिकभावः
कारिका स्त्री।
कृत्यम्
समानार्थक:कारिका,आस्पद,केतन
3।3।15।2।1
धेनुका तु करेण्वां च मेघजाले च कालिका। कारिका यातनावृत्त्योः कर्णिका कर्णभूषणे॥
पदार्थ-विभागः : वृत्तिः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कारिका¦ स्त्री कृ--भावे ण्वुल्।
१ क्रियायाम्।
“कारिकाशब्दस्योपसंख्यानम्” वार्त्ति॰ क्रियायोगेऽस्य गतित्वम् तत्र का-रिका क्रिया, कारिकाकृत्य” सि॰ कौ॰। तत्र दासीश्लोकवाचकस्य क्रियाशब्दस्य न ग्रहणं तथाव्याख्यनात्। कारःरोगबधः साध्यतयास्त्यस्य ठन्, कृ--हिंसायां ण्वुल् वा। रोगनाशिकायां
२ कण्टकार्य्यां राजनि॰।
३ नटयोषि{??}[Page1943-a+ 38]
४ विवरणश्लोके अल्पाक्षरेण बह्वर्थज्ञापकश्लोकभेदे।
५ शिल्पिरचनीयाम् मेदि॰।
६ वृद्धिभेदे (मुद) रमानाथः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कारिका¦ f. (-का)
1. An actress, a dancing woman.
2. Action, agency.
3. Comment, gloss.
4. An art, a profession.
5. Sharp pain,
6. Inter- est at any stipulated rate. E. कृञ् to do, and वुन् affix, fem. termina- tion टाप् and इ substituted for the penultimate vowel.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कारिका [kārikā], 1 A female dancer.
A business, or trade
A memorial verse, or a collection of such verses, on grammatical, philosophical, or scientific subjects,e. g. Bhattojī Dīkṣita's Kārikās on grammar; called वैयाकरणसिद्धान्तकारिका; सांख्यकारिका.
Torment, torture.
Interest.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कारिका f. ( f. of कारक) , a female dancer L.
कारिका f. a business L.
कारिका f. trade L.
कारिका f. concise statement in verse of ( esp. philos. and gramm.) doctrines MBh. ii , 453 etc.
कारिका f. torment , torture L.
कारिका f. interest L.
कारिका f. N. of a plant L.
कारिका f. pl. or more commonly हरि-कारिकास्, the कारिकाs of भर्तृ-हरिi.e. the verses contained in his gramm. work वाक्य-पदीय(See. )
