कालशालि

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कालशालिः, पुं, (कालः कृष्णः शालिः उत्कृष्टधान्य- विशेषः ।) कृष्णशालिः । इति राजनिर्घण्टः ॥

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कालशालि¦ पु॰ नि॰ कर्म॰। कृष्णव्रीहौ धान्यभेदे राजनि॰कृष्णव्रीहि--शालामुख--जतुमुख--नन्दीमुख--लावाक्षक--त्वरि-तक--कुक्कुटाण्डक--पारावतकपाटप्रभृतयो व्रीहयः। कषाय-मधुराः पाके मधुरा वीर्य्यतो हिमाः। अल्पाभिष्यन्दिन-स्तुल्याः षष्टिकैर्बद्धवर्चसः। कृष्णव्रीहिर्वरस्तेषां कषायानुरसो लघुः। तस्मादल्पान्तरगुणाः क्रमशो व्रीहयोऽपरे। दग्धायामवनौ जाताः शालयो लघुपाकिनः। कषायाबद्धविण्मूत्रा रूक्षाः श्लेष्मापकर्षणाः” सुश्रुतः। तल्लक्षणमुक्तंभावप्र॰ कृष्णब्रीहिः स विज्ञेयोयः कृष्णतुषतण्डुलः”।