कालाप
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कालापः, पुं, (कालः मृत्युराप्यते यस्मात् । काल + आप् + अपादाने घञ् ।) सर्पभोगः । राक्षसः । इति धरणी ॥ (कलापं स्वनामख्यातं व्याकरणं वेत्तीति । अण ।) कलापव्याकरणवेत्तरि त्रि । (ऋषिविशेषः । यथा महाभारते । २ । ४ । १७ । “कुक्कुरो वेणुजङ्घोऽथ कालापः कठ एव च । मुनयो धर्म्मविद्वांसो धृतात्मानो जितेन्द्रियाः” ॥)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कालाप¦ पु॰ कालो मृत्युराप्यते यस्मात् आप--अपादाने घञ्
६ त॰।
१ सर्पभोगे
२ राक्षसे पुंस्त्री॰ धरणिः स्त्रियांङीष्। कलापं व्याकरणभेदं वेत्त्यधीते वा अण्।
३ कलापव्याकरणाभिज्ञे
४ तदध्येतरि च त्रि॰। कलापिनावैशम्पायनान्तेवासिभेदेन प्रोक्तमधीयते
“कलापिनोऽण्” पा॰ अण् इनोलोपः।
५ कलापिना प्रीक्ताध्येतृषु भूम्नि
“उदगुः कठकालापा” सि॰ कौ॰।
६ तत्प्रोक्तवेदशाखाभेदे च
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कालाप¦ m. (-पः)
1. A serpent's hood.
2. A demon, an imp or goblin.
3. A student of the Kalapa grammar. E. कलाप, and अण् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कालापः [kālāpḥ], 1 The hair of the head.
A serpent's hood.
A demon, an imp, a goblin.
A student of the Kalāpa grammar. कलापिना प्रोक्तमधीयते इति अण् P.IV.3.18.
One who knows this grammar.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कालाप m. (fr. कला-प) , a serpent's hood L.
कालाप m. a demon , imp or goblin L.
कालाप m. a student of the कलापgrammar L.
कालाप m. (fr. कलापिन्)a pupil of कलापिन्Pa1n2. MBh. ii , 113
कालाप m. N. of आराड(a teacher of शाक्य-मुनि) Buddh. ( v.l. कालाम)
कालाप m. pl. the school of कलापिन्(often named together with the कठs See. )
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
KĀLĀPA : A great sage, who was a member of Yudhi- ṣṭhira's assembly. (Sabhā Parva, Chapter 4).
_______________________________
*5th word in left half of page 373 (+offset) in original book.