सामग्री पर जाएँ

कालिन्दी

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कालिन्दी, स्त्री, (कलिन्दाख्यपर्व्वते तत्सन्निहितदेशे वा जाता । कलिन्दात् निःसृता वा “तत्र भवः” । ४ । ३ । ५३ । इति अण् ततो ङीप् ।) यदुना नदी । इत्थमरः । १ । १० । ३२ ॥ (यथा रघुः १५ । २८ । “उपकूलं स कालिन्द्याः पुरीं पौरुषभूषणः । निर्म्ममे निर्म्ममोऽर्थेषु मथुरां मधुराकृतिः” ॥) रक्तत्रिवृत् । इति राजनिर्घण्टः ॥

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कालिन्दी स्त्री।

यमुना

समानार्थक:कालिन्दी,सूर्यतनया,यमुना,शमनस्वसृ

1।10।32।1।1

कालिन्दी सूर्यतनया यमुना शमनस्वसा। रेवा तु नर्मदा सोमोद्भवा मेकलकन्यका॥

पदार्थ-विभागः : नाम

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कालिन्दी¦ स्त्री कलिन्दे पर्व्वते तत्सन्निकृष्टदेशे वा भवः अण्ङीप्। यमुनानद्याम् अमरः।
“कलिन्दगिरिनन्दिनोतटसुरद्रुमालम्बिनी” रसरङ्गाधरे तस्याः कलिन्दपर्व्वतसुतत्वोक्तेस्तथात्वम्।
“कालिन्दीजलजनितश्रियं श्रयन्ते” मावः।

२ रक्तत्रिवृति (लालतेओडी) वृक्षे राजनि॰।

शब्दसागरः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कालिन्दी¦ f. (-न्दी) The YAMUNA or JUMNA river. E. कालिन्द। A mountain, part of the Himalaya range, and the seat of the river's source, अण् aff.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कालिन्दी f. a sort of vessel L.

कालिन्दी f. a sort of त्रिवृत्with red flowers L.

कालिन्दी f. N. of a wife of कृष्ण(a daughter of सूर्यBhP. ) Hariv. VP.

कालिन्दी f. N. of the wife of असितand mother of सगरR.

कालिन्दी f. a patr. of the river यमुनाMBh. Hariv. etc.

कालिन्दी (f. of न्दSee. )

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

--the daughter of सम्ज्ञा. वा. ८४. ३६.

(I)--the daughter of the sun god; wandering in the forest in quest of कृष्ण, she expressed herself to Arjuna who was there with कृष्ण; the latter married her; welcomed by द्रौपदी to हास्तिनपुर, she narrated to her how she married कृष्ण. फलकम्:F1:  भा. X. ५८. १७-23, २९; ७१. ४३; ८३. ११; M. ४७. १४.फलकम्:/F देवी and wife of कृष्ण; mother of श्रुत and other sons. फलकम्:F2:  वा. ९६. २३४; Vi. V. २८. 3; ३२. 4.फलकम्:/F
(II)--a R. of the केतुमाल country. वा. ४४. २१.
(III)--a name for यमुना. Vi. V. 7. 2; १८. ३४; VI. 8. ३६.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

Kālindī : f.: Another name of the river Yamunā.

The Pāṇḍavas, at the end of their vanavāsa, and before proceeding to the Virāṭanagara, first went along the southern bank of the river Kālindī (kālindīm abhito yayuḥ/ tatas te dakṣiṇaṁ tīram anvagacchan padātayaḥ) 4. 5. 1-2; Kālindī, in bodily form, along with many other rivers wait upon god Varuṇa in his sabhā 2. 9. 18. [See Yamunā ]


_______________________________
*2nd word in right half of page p310_mci (+offset) in original book.

Mahabharata Cultural Index

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

Kālindī : f.: Another name of the river Yamunā.

The Pāṇḍavas, at the end of their vanavāsa, and before proceeding to the Virāṭanagara, first went along the southern bank of the river Kālindī (kālindīm abhito yayuḥ/ tatas te dakṣiṇaṁ tīram anvagacchan padātayaḥ) 4. 5. 1-2; Kālindī, in bodily form, along with many other rivers wait upon god Varuṇa in his sabhā 2. 9. 18. [See Yamunā ]


_______________________________
*2nd word in right half of page p310_mci (+offset) in original book.

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=कालिन्दी&oldid=496100" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्