सामग्री पर जाएँ

कालेय

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कालेयम्, क्ली, (कं सुखं आलेयं आदेयं यस्मात् ।) कालियानामपीतवर्णसुगन्धिकाष्ठम् । इति व्याडिः रमानाथश्च ॥ (यथा, कुमारे ७ । ९ । “तां लोध्रकल्केन हृताङ्गतैला- माश्यानकालेयकृताङ्गरागाम्” ॥ कलायै रक्तधारिण्यै हितं इति ढक् ।) काल- खण्डनम् । यकृत् इति यावत् इति मेदिनी ॥

कालेयः, पुं, (कालाया अपत्यं ढक् ।) दैत्यभेदः । इति मेदिनी ॥ (यथा, महाभारते १ । ६५ । ३४ । “कालायाःप्रथिताः पुत्त्राः कालकल्पाः प्रहारिणः । प्रविख्याता महावीर्य्या दानवेषु परन्तपाः ॥ विनाशनश्च क्रोधश्च क्रोधहन्ता तथैव च । क्रोधशत्रुस्तथैवान्यः कालेया इति विश्रुताः ” ॥)

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कालेय¦ पु॰ कालयापत्यम् ढक्।

१ दैत्यभेदे, कालकेये, कलायै

१७

८९ पृ॰ दर्शितरक्तधारिण्यै हितं ढक्।

२ यकृतिकं सुखमालेयमादेयं यस्मात्।

३ कालचन्दने न॰
“आश्या-नकालेयकृताङ्गरागाम्” कुमा॰। कलिना दृष्टं मासढक्।

४ कलिदृष्टे सामभेदे तच्च माध्यन्दिनसवने सप्तमंसूक्तमधिकृत्य गेयम्। तत्प्रकार ऊहगाने दृश्यः

शब्दसागरः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कालेय¦ mfn. (-यः-यी-यं)
1. Belonging to the Kali age, &c.
2. Dark coloured. n. (-यं)
1. A yellow fragrant wood: see कालीयक and कालेयक।
2. The liver. m. (-यः) The name of a demon or imp. E. काल or कलि, and ढक् affix.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कालेय [kālēya], a. Belonging to the Kali age.

यम् The liver.

Black sandal-wood; आश्यानकालेयकृताङ्गरागाम् Ku.7.9.

Saffron. -याः (-m. pl.) N. of a school of the black Yajurveda.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कालेय n. (fr. 1. काल) , the liver L.

कालेय n. a yellow fragrant wood Kum. vii , 9

कालेय n. saffron L.

कालेय n. (metron. fr. काला) , N. of a नाग(= कालिय) L.

कालेय m. pl. N. of a family of दैत्यs MBh. iii BhP.

कालेय n. (fr. 1. कलि[see s.v. कलि] Pa1n2. 4-2 , 8 ), the सामन्of कलिS3a1n3khS3r. A1rshBr. La1t2y.

कालेय m. pl. N. of a school of the black यजुर्-वेद

कालेय mfn. belonging to कलिor the कलिage , etc. Pa1n2. 4-2 , 8 Pat.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

--an Asura who was exhausted in अमृतमन्- thana. भा. VIII. 7. १४.

--an आत्रेय, पुत्रिका पुत्र। M. १९७. 9.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

KĀLEYA(S) : A set of Asuras born to the great sage Kaśyapa of his wife Kālā. Some scholars hold the view that the Kālakeyas and the Kāleyas are one and the same. Kāleyas destroyed the Āśramas of sages like Va- siṣṭha, Cyavana and Bharadvāja. (Vana Parva, Chap- ter 102). Devas killed some of the Kāleyas; the others ran away to Pātāla.


_______________________________
*8th word in right half of page 373 (+offset) in original book.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कालेय न.
चतुर्थ पृष्ठ स्तोत्र में अनुप्रयुक्त साम का नाम, पञ्च.ब्रा. 8.3.1 सा.वे. 1.4०8 पर आधृत; द्रष्टव्य श्रौ.को. (सं.) II.411।

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=कालेय&oldid=496113" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्