कासमर्द्दः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कासमर्द्दः, पुं, (कासं मृद्गाति । कास + मृद् + “कर्म्म- ण्यण्” । ३ । २ । १ । इति अण् ।) पेषितजल मिश्रितवस्त्रगलितवेसवारः । इति पाकराजेश्वरः ॥ कासुन्दी इति ख्यातः । गुल्मभेदः । इत्यमरभरतौ ॥ काल कासुन्दा इति भाषा ॥ शेषस्य पर्य्यायः । अरिमर्द्दः २ कासारिः ३ कासमर्द्दकः ४ कालः ५ कनकः ६ जरणः ७ दीपनः ८ अस्य गुणाः । तिक्तत्वम् । उष्णत्वम् । मधुरत्वम् । कफवाता- जीर्णकासपित्तनाशित्वम् । पाचकत्वम् । कण्ठ- शोधनत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥ अग्निदीपन- त्वम् । स्वादुत्वञ्च । इति राजवल्लभः ॥ अस्य पत्र- गुणाः । रुचिकारित्वम् । शुक्रवर्द्धकत्वम् । कास- विषरक्तकफवातपित्तनाशित्वम् । मधुरत्वम् । पा- चनत्वम् । कण्ठशोधनत्वम् । लधुत्वम् । विशेषतः कासहरत्वम् । ग्राहकत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥