किष्कु
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
किष्कुः, पुं, स्त्री, (कै + मृगय्वादित्वात् कुः । पार- स्कारादित्वात् सुटि षत्वे च निपातनात् साधुः ।) वितस्तिः । द्वादशाङ्गुलिपरिमाणम् । प्रकोष्ठः । कफोणेरधोमणिबन्धपर्य्यन्तः । हस्तः । इति मे- दिनी ॥ (यथा महाभारते २ । १ । १९ । “सर्व्वर्त्तुगुणसम्पन्नां दिव्यरूपां मनोरमाम् । दशकिष्कुसहस्रां तां मापयामास सर्व्वतः” ॥) कुत्सिते त्रि । इति विश्वो हेमचन्द्रश्च ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
किष्कु पुं।
हस्तपरिमाणः
समानार्थक:किष्कु
3।3।7।1।1
किष्कुर्हस्ते वितस्तौ च शूककीटे च वृश्चिकः। प्रतिकूले प्रतीकस्त्रिष्वेकदेशे तु पुंस्ययम्.।
पदार्थ-विभागः : , गुणः, परिमाणः
किष्कु पुं।
वितस्तपरिमाणः
समानार्थक:किष्कु
3।3।7।1।1
किष्कुर्हस्ते वितस्तौ च शूककीटे च वृश्चिकः। प्रतिकूले प्रतीकस्त्रिष्वेकदेशे तु पुंस्ययम्.।
पदार्थ-विभागः : , गुणः, परिमाणः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
किष्कु¦ पु॰ स्त्री॰ किष्क--उन्, किम् + कै--भु पृषो॰ मलोपः पार-स्क॰ सुट्षत्वम्वा।
१ वितस्तौ द्वादाङ्गुलपरिमाणे चतुर्विश-त्यङ्गुल परिमाणे
२ हस्तमाने मेदि॰
२ प्रकीष्ठे
३ कफोणेरधो-मणिबन्धपर्थ्यन्ते च
४ कुत्सिते त्रि॰ विश्वः
“दशविष्कुसहस्रांतां मापयामास सर्वतः” भा॰ स॰
१३
० अ॰
“दशकिष्कुसह-स्राणि समन्तादायताऽभवत्” भा॰ स॰
३ अ॰।
“अवर्द्धतमहातेजाः किष्कून्राजंस्त्रयोदश” भा॰ व॰
१२
६ अ॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
किष्कु¦ mfn. (-ष्कुः-ष्कुः-ष्कु) Vile, bad, contemptible. mf. (-ष्कुः)
1. A cubit.
2. A span.
3. The fore-arm. E. कै to sound, डिष्कु aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
किष्कु [kiṣku], a. [P.VI.1.157.] Vile, contemptible, bad. -ष्कुः m. or f.
The fore-arm. fore-arm measure (= 24 Aṅgulas); Rām.5.35.18.
A cubit, span; अवर्धत महा- तेजाः किष्कून्राजंस्त्रयोदश Mb.3.126.32.
An instrument for measuring lengths.
A cubit of 24 or 42 Aṅgulas; किष्कुः स्मृतो द्विरत्निस्तु द्विचत्वारींशदङ्गुलः । (Brahmāṇda P. Ch.7.5.99.). -Comp. -पर्वन् m.
Sugar-cane.
A bamboo.
A kind of reed.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
किष्कु m. ([ f. L. ])the fore-arm R. v , 32 , 11
किष्कु m. the handle (of an axe) Ta1n2d2yaBr.
किष्कु m. a kind of linear measure(= हस्त, or कर= twenty-four thumbs' breadths = 1/400 of a नल्व) MBh. etc.
किष्कु m. g. पारस्करा-दि
किष्कु mfn. contemptible , bad L.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
--a measure of length; two रत्निस् or ४२ अङ्गुलस्। Br. II. 7. ९६, ९९. M. १७३. १६. वा. 8. १०२; १०१. १२३.