कुकुद
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कुकुदः, पुं, (कुकु इत्यव्ययं अलड्कृता कन्या । तां सत्- कृत्य पात्राय ददाति यः ।) कूकुदः । सत्कारपूर्ब्ब- कालङ्कृतकन्यादानकर्त्ता । इत्यमरटीकायां राय- मुकुटः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कुकु(कू)द¦ पु॰ कोः पृथिव्याः कुद ईषद्दः। सत्कृतालङ्कृतायाः[Page2062-b+ 38] कन्याया दातरि पृषो॰ दीर्घपाठः इत्यन्ये। कन्यादस्यईषद्भूमिदानसमत्वात्तस्य तथात्वम्। सत्कृतालङ्कृतांकन्यां ददानः ककुदः स्मृतः” अमरे पाठान्तरम्अत्र प्रसिद्धपदसान्निध्यात् कुकुदपदस्य उक्तार्थे शक्तिग्रह इति शब्द॰ प्र॰। प्रसिद्धपदसान्निध्यञ्च प्रसिद्धार्थपदसामानाधिकरण्यम् सामानाधिकरण्यञ्च अभेदेनान्वय-बोधकत्वम्। न्यायमते तिङर्थस्याभेदेन प्रथमान्तार्थेअन्वयासम्भवेन
“यो ददाति स कुकु(कू)दः इत्यमरपाठे स्थिते ददातीतिस्थाने ददान इति पाठः कल्पितः। व्याकरणमते तु तिङन्तार्थस्य प्रथमान्तार्थेऽभेदेनान्वय-स्वीकारान्न यथाश्रुतपाठेऽपि क्षतिः। विवेचितं चैतद-स्माभिः शब्दार्थरत्ने तत एव तदवसेयम्।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कुकुद¦ mfn. (-दः-दा-दं) One who gives a girl, decorated with fit orna- ments and with the prescribed ceremonies, in marriage. E. कुक to take and द who gives: see कूकुद।
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कुकुद = कूकुदSee. L.