कुक्षिः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कुक्षिः, पुं, (कुषनिष्कर्षे + “प्लुषिकुषिशुषिभ्यःक्सिः” । उणां ३ । १५५ इति किसः ।) उदरम् । इत्यमरः । २ । ६ । ७७ ॥ (यथा, महाभारते १ । ७७ । १३ । “यात्रोषितं विशालाक्षि ! त्वया चन्द्रनिभानने ! । तत्राहमुषितो भद्रेकुक्षौ काव्यस्य भाविनि !” ॥ दानवविशेषः । यथा महाभारते १ । ६७ । ५७ । “कुक्षिस्तु राजन् विख्यातो दानवानां महाबलः” ॥)

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कुक्षिः [kukṣiḥ], 1 The belly (in general); जिह्मिताध्मातकुक्षिः (भुजगपतिः) Mk.9.12.

The womb, the part of the belly containing the foetus; कुम्भीनस्याश्च कुक्षिजः R.15.15; Śi.13.4.

The interior of anything; विभक्तात्मा विभु- स्तासामेकः कुक्षिष्वनेकधा R.1.65 (where the word is used in sense 2 also.)

A cavity in general.

A cavern, cave; अद्रिकुक्षौ हैमवताच्च कुक्षेः R.2.38,67; a valley; अस्तीह हिमवत्कुक्षौ देशः पृथ्वीशिरोमणिः Ks.65.214.

The sheath of a sword.

N. of Bali.

A bay, gulf. -Comp. -गत a. being in the belly; कुक्षिगतीकृता इव N.2.83.-जः a. son; स च प्राप मधूपघ्नं कुम्भीनस्याश्च कुक्षिजः R.15.15.-शूलः belly-ache, colic.