कुट्मल

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

अमरकोशः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कुट्मल पुं-नपुं।

ईषद्विकासोन्मुखपुष्पम्

समानार्थक:कुट्मल,मुकुल

2।4।16।2।3

क्षारको जालकं क्लीबे कलिका कोरकः पुमान्. स्याद्गुच्छकस्तु स्तबकः कुङ्मलो मुकुलोऽस्त्रियाम्.।

पदार्थ-विभागः : अवयवः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कुट्मल¦ पुं न॰ कुट--कमलच्।

१ मुकुले विकाशोन्मुखपुष्पकलि-कायाम्।
“द्योतितान्तःसभैः कुन्द--कुद्मलाग्रदतः स्मितैः” माघः। अग्रान्तत्वात् दन्तस्य वा दत्त्रादेशः।

२ नरकभेदेन॰ यत्र रज्जुभिर्यन्त्रणा नारकिभ्यो दीयते तत्र। [Page2074-b+ 38]
“तामिस्रमग्धतामिस्रमित्येकविंशतिनरककथने
“संघात{??}सकाकालं कुद्मलं पूतिमृत्तिकम्” मनुः
“कुट्मलं यत्रबहुभिः पीडनम्” प्रा॰ वि॰। मुद्रितपु॰ कुड्यलमिति पाठः। कुड्मलमपि नरकभेदे।

३ कुद्मलाकारे वाणाग्रमागे फलकेच
“विष्णुं सोमं हुताशं च तस्येषुं समकल्पयन्। शृङ्ग-नग्निर्बभूवास्य भल्लः सोमोविशाम्पते!। कुद्मलश्चाभवद्विष्णुस्तस्मिन्निषुवरे तदा” भा॰ क॰

३६ अ॰,

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कुट्मल [kuṭmala], = कुड्मल q. v.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कुट्मल See. कुड्मल.