कुडप

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कुडपः, पुं, (कुड + कपन् ।) कुडवपरिमाणम् । इत्थ- मरटीकायां स्वामी ॥

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कुडप(व)¦ पु॰ कुड--कपन् (कवन्)वा। प्रस्थचतुर्थांशरूपे प-रिमाणभेदे अमरः अर्द्धर्चादि। कर्षशब्दे विवृतिः क्षीर-स्वामिमते पान्तः।
“द्रोणस्तु खार्य्याः खलु षोडशोऽंशःस्यादाढकोद्रोणचतुर्थभागः। प्रस्थश्चतुर्थांश इहाढकस्यप्रस्थाङ्घ्रिराद्यैः कुडवः प्रदिष्टः”
“लीला॰ तेन षोडशक-र्षमितः कुडवः आर्द्रद्रवाणां तु द्वात्रिंशत्कर्षमितइत्याह सुश्रुतः
“पलकुडवादीनामतो मानन्तु व्याख्यास्यामः। तत्रद्वादशधान्यमाषा मध्यमाः सुवर्णमाषकः। ते षोडशसुवर्णम्। अथ मध्यमनिष्पावा वा एकोनविंशतिर्द्ध-रणम्। तान्यर्द्धतृतीयानि कर्षः। ततश्चोद्धं चतु-र्गुणमभिवर्द्धयन्तः पलकुडवप्रस्थाढकद्रोणा इत्यभिनि-ष्पद्यन्ते तुला पलशतं तानि विंशतिर्भारः शुष्काणामिदंमानमार्द्रद्रवाणाञ्च द्विगुणमिति”। [Page2075-b+ 38]
“अथ षष्ठे गते काले यवप्रस्थमुपार्ज्जयन्। यवप्रस्थतु तं सक्तूनकुर्व्वन्त तपस्विनः। कृतजप्याह्निकास्ते तुहुत्वा चाग्निं यथाविधि। कुडवं कुडवम् सर्व्वे (चत्वारः)व्यभजत्त तपस्विनः”
“इत्युक्तः प्रतिगृह्याथ सक्तनाकुडवं द्विजः” भा॰ आश्व॰

९० ,।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कुडप¦ m. (-पः) A measure: see the next.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कुडप mn. a measure of grain , etc. (= कुडव) g. अर्धर्चा-दि.