कुन्दर
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कुन्दरः, पुं, (कुं भूमिं दारयति । अन्तर्भूतणिजर्थे दॄ + अच् पृषोदरात् मुमि साधुः ।) तृणभेदः । कुन्दरा इति कलिङ्गे ख्यातः । तत्पर्य्यायः । कण्डुरः । २ झिण्टी ३ दीर्घपत्रः ४ खरच्छदः ५ रसालः ६ क्षेत्रसम्भूतः ७ सुतृणः ८ मृगवल्लभः ९ । अस्य मूलगुणाः । गौल्यत्वम् । शीतत्वम् । पित्ताति- सारनाशित्वम् । गोधनानां प्रशस्तत्वम् । बल- पुष्टिविवर्द्ध्वनत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥ (कुन्दवत् निर्म्मलानि धर्म्मानुवन्धीनि फलानि राति ददाति । कुन्द + रा + कः । यद्वा कुं पृथ्वीं, हिरण्याक्षदैत्यं हन्तुकामो भगवान् विष्णुः वराहरूपेण दार- यति । दॄ + णिच् + अच् पृषोदरात् मुमि साधुः । विष्णुः । यथा महाभारते १३ । १४९ । १०० । “कुमुदः कुन्दरः कुन्दः पर्ज्जन्यः पवनोऽनिलः” ॥)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कुन्दर¦ पु॰ कुन्दवत् शुद्धानि धर्म्मानुबन्धीनि फलानि रातिददाति रा--क, कुं धरां दारयति हिरण्याक्षजिघां-सया वराहरूपावतारे दृ--अच् पृषो॰ सुम्।
१ विष्णौ।
“कुमुदः कुन्दरः कुन्दः” विष्णुस॰। कुं भूमिं दार-यति अन्तर्भूतण्यर्थे दृ--अच् पृषो॰। कलिङ्गेषु (कु-न्दरा) विख्याते
२ तृणभेदे पु॰ राजनि॰। तस्य पर्य्यायोक्ति-द्वारा लक्षणं राजनि॰ दर्शितम्।
“कण्डुरो दीर्घपत्रःखरच्छदः रसालक्षेत्रसंभूतः मृगवल्लभः”।
“ज्ञेयं कुन्द-रमूलन्तु स्थौल्यशैत्योपकारकम्। पित्तातिसारनाशि स्यात्गोधनानां प्रशस्यते। बलपृष्टिकरञ्चैव” राजनि॰ तद्गु-णा उक्ताः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कुन्दर¦ m. (-रः) A sort of grass.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कुन्दरः [kundarḥ], 1 An epithet of Viṣṇu.
A kind of grass (Mar. पालख).
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कुन्दर m. a kind of grass L.
कुन्दर m. N. of विष्णुMBh. xiii , 7036.