कुप्य
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कुप्यम्, क्ली, (गुप्यते रक्ष्यते द्रव्यादिकमत्र । गुपू रक्षणे । “राजसूयसूर्य्यमृषोद्यरुच्यकुप्यकृष्टपच्या- ष्यथ्याः” । ३ । १ । ११४ । इति क्यवन्तो निपा- तितः । गुपेरादेः कत्वं च संज्ञायाम् ।) स्वर्णरूप्य- भिन्नधातुः । इत्यमरः । २ । ९ । ९१ ॥ (यथा, महा- भारते । १५ । ६ । ११ । “भूमिरल्पफला देया विपरीतस्य भारत ! । हिरण्यं कुप्यभूयिष्ठं मित्रं क्षीणमथो बलम्” ॥) दस्ता इति ख्यातधातुः । इत्यष्टधातुमध्ये वैद्यकम् ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कुप्य नपुं।
ताम्रादिधातोर्रूप्यकम्
समानार्थक:कुप्य
2।9।91।2।1
स्यात्कोशश्च हिरण्यं च हेमरूप्ये कृताकृते। ताभ्यां यदन्यत्तत्कुप्यं रूप्यं तद्द्वयमाहतम्.।
पदार्थ-विभागः : धनम्
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कुप्य¦ न॰ गुप--क्यप् नि॰। स्वर्णरूप्याभ्यामन्यस्मिन्
१ तेजसादौधातौ, अमरः (दस्ती) इति ख्याते
२ धातौ च
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कुप्य¦ n. (-प्यं) Base metal, copper, brass, &c. or any metal except gold and silver. E. गुप् to conceal or preserve, क्यप् affix; ग is changed irregularly to क।
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कुप्यम् [kupyam], 1 A base metal.
Any metal but silver and gold; Ki.1.35; Ms.7.96;1.113; cf. स्यात् कोशश्च हिरण्यं च हेमरूप्ये कृता$कृते । ताभ्यां यदन्यत् तत् कुप्यम् ... Nm. रत्नान्नपानकुप्यानामाटतुर्नष्टसंस्मती । Bk.6.59. कुप्यप्रदिष्टानां च द्रव्याणामेकैकशो वा वनं निवेशयेत् Kau. A.2.2. -Comp. -धौतम् silver. -शाला a braziery.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कुप्य mfn. to be excited MBh. xv , 821 ( अ-क्neg. )
कुप्य n. base metal , any metal but silver and gold , copper , brass , etc. , zinc , lapis calaminaris , pewter , tutenag Mn. vii , 96 ; x , 113
कुप्य n. xi Ya1jn5. etc.
कुप्य m. N. of a man Ra1jat. vi , 264.
कुप्य See. 1. कुप्.