कुमुद्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कुमुत्, [द्] क्ली, (कौ पृथिव्यां मोदते इति । कु + मुद् + क्विप् ।) कुमुदम् । इति मेदिनी । हेला इति भाषा । रक्तोत्पलम् । इति त्रिकाण्डशेषः ॥ (यथा, भागवते ३ । २३ । ३८ । “बभ्राज उत्कचकुमुद्गणवानपीब्य स्ताराभिरावृत इवोडुपतिर्नभस्थः” ॥ कुमुदस्य कन्दविशेषः । शालुक इति यस्य ख्यातिः । अस्य पर्य्याया यथा, -- “कैरवं चन्द्रकान्तञ्च गर्दभं कुमुदं कुमुत्” ॥ इति वैद्यकरत्नमालायाम् ॥)

कुमुत् [द्] त्रि, (कुस्तिते विषये मुत् हर्षो यस्य कुत्सिता मुद् अस्य वा ।) कृपणः । इति मेदिनी ॥ अप्रीतः । इति शब्दरत्नावली ॥

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कुमुद्¦ न॰ कौ मोदते मुद--क्विप्

७ त॰।

१ कैरवे मेदि॰

२ रक्तो-त्पले त्रिका॰। कुत्सिता मुदस्य।

३ कृपणे त्रि॰ मेदि॰।

४ अप्रीते च त्रि॰ शब्दर॰। कुगतिस॰।

५ कुत्सितमोदे स्त्री

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कुमुद्¦ mfn. (-त् or -द्)
1. Niggardly, avaricious.
2. Unkind, unfriendly. n. (-त् or -द्)
1. The esculent white water lily.
2. The red lotus. E. कु the earth, or bad, vile, मुद् to be pleased, and क्विप् affix; also कुमुद।

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कुमुद् [kumud], a.

Unkind, unfriendly.

Avaricious. -n.

The white water-lily.

The red lotus.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कुमुद्/ कु--मुद् mfn. unfriendly L.

कुमुद्/ कु--मुद् mfn. avaricious L.

कुमुद्/ कु--मुद् mfn. (See. also s.v. )

कुमुद्/ कु-मुद् mfn. See. 1. कु

कुमुद्/ कु-मुद् n. ( त्)(= कुमुद)the white water-lily BhP. iii , 23 , 38.