कुम्भीकः
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कुम्भीकः, पुं, (कुम्भीव कायते प्रकाशते । कै + कः ।) पुन्नागवृक्षः । इति रत्नमाला ॥ (यथा, सुश्रुते । “प्रियङ्गुसमङ्गाधातकीपुन्नागरक्तचन्दनचन्दनमो- चरसरसाञ्जनकुम्भीकस्रोतोऽञ्जनपद्मकेसरयोजन- वल्ल्यो दीर्घमूलाचेति” ॥) कुम्भिका । यथा, -- “दूर्व्वाकशेरुपूतीककुम्भीकप्लवशैवलम्” । इति चक्रपाणिदत्तः ॥ (विकृतगर्भविशेषः । यथा, “पुंस्त्वदोषास्तु पञ्चैव प्रोक्तास्तत्रेर्ष्यकः स्मृतः । आसेक्यश्चैव कुम्भीकः सुगीन्धखण्डसंज्ञितः” ॥ इति शार्ङ्गधरेण पूर्ब्बखण्डे सप्तमेऽध्याये उक्तम् ॥ “स्वे गुदेऽब्रह्मचर्य्याद्यः स्त्रीषु पुंवत् प्रवंर्त्तते । कुम्भीकः स च विज्ञेयः” । इति सुश्रुते शारीर- स्थाने २ अध्याये ॥)
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कुम्भीकः [kumbhīkḥ], 1 The Punnāga tree.
A catamite. -का Swelling of the eye-lids. see कुम्भिका.