कुम्भीपाक
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कुम्भीपाकः, पुं, (कुम्भ्यां उखायां पाक इव पाको यत्र ।) नरकविशेषः । इति जटाधरः ॥ तत्पर्य्यायः । सम्प्रतापनः २ । इति मनुः ॥ “य इह पशून् पक्षिणो वा प्राणतो रन्धयति तं परत्र यमदूता- स्तप्ततैले रन्धयन्ति यत्र । इति श्रीमागवते । ६ । २६ । ७ ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कुम्भीपाक¦ पु॰ नरकभेदे कारणसहितं तत्स्वरूपमुक्तंभाग॰
५
२६
१६
“महारौरवः कुम्भीपाकः कालसूत्रञ्चेत्यादिना नरकान् विभज्य
“यस्त्विह वा उग्रःपशून् पक्षिणो वा प्राणे उपरन्धयति तमपकरुणंपुरुषादैरपि गर्हितममुत्र यमानुचराः कुम्भीपाके तप्त-तैलै उपरन्धयन्ति”
“करम्भवालुकातापान् कुम्भीपाकांश्च दारुणान्” मनुः।
“स्तुतिवादमिपं मत्वा कु-म्भीपाके महीयते” प्रा॰ त॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कुम्भीपाक¦ m. (-कः) A hell. E. कुम्भी a pot, and पाक what cooks: in which the wicked are baked like potters' vessels.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कुम्भीपाक/ कुम्भी--पाक m. the contents of a cooking vessel Kaus3. 6
कुम्भीपाक/ कुम्भी--पाक m. a kind of fever Bhpr.
कुम्भीपाक/ कुम्भी--पाक m. sg. or pl. a hell in which the wicked are baked like potter's vessels or cooked like the contents of a cooking vessel Mn. xii , 76 Ya1jn5. iii , 224 MBh. etc.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
--one of the २८ hells intended for those who deprive a ब्राह्मण of his property, and for flesh and meat-eaters. भा. V. २६. 7 and १३; X. ६४. ३८; Br. II. २८. ८३; III. १९. ६१; M. १४१. ७०.
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
KUMBHĪPĀKA (M) : One of the twentyeight narakas (hells). It is intended for the cruel folk, who kill for food harmless animals and birds. Since such cruel folk are roasted in Kumbhī fire the hell came to be known by this name. Big vessels full of boiling oil are kept there and the servants of Yama push the sinners into them. One who had killed an animal will be kept in the boiling oil for as many years as the number of hairs the animal killed by him had on its body. (Devī Bhāgavata, 8th Skandha; also see under Pitṛtīrtha).
_______________________________
*4th word in right half of page 440 (+offset) in original book.