सामग्री पर जाएँ

कुलनायिका

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कुलनायिका, स्त्री, (कुले कुलाचारयजनकाले पूज्या या नायिका ।) पञ्च-मकारयजने पूज्या स्त्री । यथा, -- “रक्तमाल्येन सम्बीतो रक्तपुष्पविभूषितः । पञ्चीकरणसङ्केतैः पूजयेत् कुलनायिकाम्” ॥ सा नवविधा यथा, -- “नटी कापालिनी वेश्या रजकी नापिताङ्गना । ब्राह्मणी शूद्रकन्या च तथा गोपालकन्यका । मालाकारस्य कन्या च नव कन्याः प्रकीर्त्तिताः” ॥ इति तन्त्रसारः ॥

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कुलनायिका¦ स्त्री॰ तन्त्रोक्ते कुलैः सेव्ये नायिकामेदे। शक्ति-साधनतन्त्रे

१ पटले तद्भेदादिकमुक्तं यया
“नटी कापालकी वेश्या रजकी नापिताङ्गना। ब्राह्मणीशूद्रकन्या च तथा गोपालकन्यका। मालाकारस्यकन्या-च नव कन्याः प्रकीर्त्तिताः। विशेषवैदग्ध्ययुताः सर्वाएवकुलाङ्गनाः। रूपयौवनसम्पन्ना शीलसौभाग्यशालिनी। पूजनीया प्रयत्नेन ततः सिद्धिर्भवेद्ध्रुवा”। अत्र विशेष-यति निरुक्ततन्त्रे

१४ पटले।
“नटी कापालिकी वेश्यारजकी नापिताङ्गना। योगिनी श्वपची शुण्डी भूमीन्द्र-तनया तथा। गोपिनी माल्यकारस्य कन्या कार्यविभेदतः। चतुर्वर्णोद्भवा रम्या कापाली सा प्रकीर्त्तिता। पूजाद्रव्यंसमालोक्य वेशाचरणमिच्छति। चतुर्वर्णोद्भवा रम्या सावेश्या परिकीर्त्तिता। पूजाद्रव्यं समालोक्य रजोऽवस्थांप्रकाशयेत्। सर्ववर्णोद्भवा रम्या रजकी सा प्रकीर्त्तिता। पूजाद्रव्यं समालोक्य कुलजा वीरमाश्रयेत्। संत्यज्यपशुभर्त्तारं कर्म्म चाण्डालिनी स्मृता। विपरीतरतापत्यौ पात्रं या परिपृच्छति। सर्ववर्णोद्भवा रम्या सा शौण्डीपरिकीर्त्तिता। सर्बदा यन्त्रसंस्कारो यस्याश्च परिजायते। भूमीन्द्रजा तु रम्याऽसौ सर्ववर्णोत्भवा प्रिथे!। आत्मानंगोपयेद्या च सर्वदा पशुसङ्कटे। सर्ववर्णोद्भवा रम्या गोमिनीसा प्रकीर्त्तिता। पूजाद्रव्यं समालोक्य या मालां परिकी-र्त्तयेत्। सर्ववर्णोद्भवा रम्या मालिनी सा प्रकीर्त्तिता”। वेश्यायाविशेषस्तु तत्रैवोक्तः।
“गुप्तवेश्या महावेश्या कुलवे-श्यामहोदया। राजवेश्या देववेश्या ब्रह्मवेश्या च सप्तधा। कुलजा गुप्तवेश्या स्यात् निर्लजा मदनातुरा। पशुभ-र्त्राश्रिता लोके गुप्तवेश्या प्रकीर्त्तिता। कुलजा कुलवे-श्या स्यात् महावेश्या प्रकीर्त्तिता। भगलिङ्गकला-भिश्च चुम्बयेच्च पुनः पुनः। एवंविधा कुलीना चेत् ब्रह्म-वेश्या प्रकीर्त्तिता। दिव्यशक्तिर्वीरशक्तिस्तासां सङ्गेप्रकीर्त्तिता। चतुर्वर्णोद्भवानाञ्च शङ्गिताः परिभाषि-ताः। वेश्यावद्भ्रमते यस्मात् तस्माद्वेश्या प्रकीर्त्तिता। वर्णसङ्करतो जाता सर्ववेश्या प्रकीर्त्तिता”। कुलकामि-न्यादयोऽप्यत्र

शब्दसागरः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कुलनायिका¦ f. (-का) A girl who is worshipped at the celebration of the orgies of the left hand Saktas. E. कुल society, and नायिका a female.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कुलनायिका/ कुल--नायिका f. a girl worshipped at the celebration of the orgies of the left-hand शाक्तs.

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=कुलनायिका&oldid=496749" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्