कूष्माण्डः
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कूष्माण्डः, पुं, (कु ईषत् ऊष्मा अण्डेषु वीजेषु यस्य ।) कर्कारुः । गणदेवताविशेषः । इति हेमचन्द्रः ॥ (कूष्माण्डाकारत्वात् शिवगणोऽपि तन्नाम्नाऽऽख्या- यते । यथा, भागवते २ । ६ । ४२ । “अन्ये च ये प्रेतपिशाचभूतकूष्माण्डयादोमृगपक्ष्यधीशाः” ॥ ऋषिविशेषः । यथा, याज्ञवल्क्ये । “कुष्माण्डो राजपुत्त्रश्चेत्यन्ते स्वाहासमन्वितैः” ॥ यजुर्वेदिकमन्त्रविशेषः । यथा, मनुः ८ । १०६ । “कुष्माण्डैर्वापि जुहुयाद् घृतमग्नौ यथाविधि” ॥ “कुष्माण्डमन्त्रा यजुर्वेदिकाः यद्देवा देवहेलनमित्ये- वमादयः । तैर्मन्त्रदेवतायै घृतमग्नौ जुहुयात्” । इति तट्टीकायां कुल्लूकभट्टः ॥)
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कूष्माण्डः [kūṣmāṇḍḥ], 1 A kind of pumpkin gourd.
A kind of spell or magical formula; cf. Vāj.2.14-16.
A kind of spirit, or imp; Bhāg.2.6.44. -डी N. of Durgā.