कृकाटिका
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कृकाटिका, स्त्री, (कृकं कण्ठं अटति आप्नोति कण्ठं व्याप्यास्तीति भावः । अट् + ण्वुल् टाप् अत इत्वं च ।) घाटा । इत्यमरः । २ । ६ । ८८ ॥ घाड इति भाषा ॥ (यथा, सुश्रुते “जत्रूर्द्ध्व मर्म्माणि चतस्रो धमन्योऽष्टौ मातृका द्वे कृकाटिके” ॥ “जानुकूर्परसीमन्ताधिपतिगुल्फमणिबन्धकुकुन्द- रावर्त्तकृकाश्चेति सन्धिमर्म्माणि” ॥)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कृकाटिका स्त्री।
ग्रीवायामुन्नतभागः
समानार्थक:अवटु,घटा,कृकाटिका
2।6।88।2।4
कण्ठो गलोऽथ ग्रीवायां शिरोधिः कन्धरेत्यपि। कम्बुग्रीवा त्रिरेखा सावटुर्घाटा कृकाटिका॥
पदार्थ-विभागः : अवयवः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कृकाटिका¦ स्त्री कृकं कण्ठमटति अट--ण्वुल् टाप् कापि-अत इत्त्वम्। ग्रीवायामुन्नतदेशे अमरः
“जत्रूर्द्ध्वं मर्म्मा-णि चतस्रोधमन्योऽष्टौ मातृका द्वे कृकाटिके”।
“जानुकूर्परसीमन्ताधिपतिगुल्फमणिबन्धकुकुन्दरावर्त्तकृकाटिका-श्चेति सन्धिमर्म्माणि।
“कुकुन्दरे कक्षधरे विधुरेसकृकाटिके” इति च सुश्रु॰।
“शिरोग्रीवयोः सन्धानेकृकाटिके नाम तत्र चलमूर्द्धता” सुश्रुते तत्स्थानमुक्तम्।
“कृकाटिकान्ते छिन्ने तु गच्छत्यपि समीरणे” सुश्रु॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कृकाटिका¦ f. (-का)
1. The back of the neck.
2. The raised and straight part of the neck. E. कृक the throat, अट् to go, वुन् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कृकाटिका [kṛkāṭikā], 1 The raised and straight part of the neck.
The back of the neck.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
कृकाटिका f. the joint of the neck Sus3r.