कृतिः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कृतिः, स्त्री, (कृ + भावे क्तिन् ।) करणम् । हिंसा । इति मेदिनी ॥ (पुरुषप्रयत्नः । कर्त्तृव्यापारः । क्रिया । यथा, मुग्धबोधे । “जगतां कारकः कृष्णः कृतिर्मुररिपोरियम्” ॥ पुं, ऋषिविशेषः । यथा, विष्णुपुराणे । ३ । ६ । ७ । “हिरण्यनाभशिष्यश्च चतुर्विंशतिसंहिताः । प्रोवाच कृतिनामासौ शिष्येभ्यः स महामतिः” ॥ नृपभेदः । यथा, भार्कण्डेयपुराणे । ८ । २१ । “सप्ताश्वमेधानाहृत्य राजसूयञ्च पार्थिवः । कृतिर्नाम च्युतः स्वर्गात् असत्यवचनात् सकृत्” ॥ स तु जनकवंशजातः । यथा, भागवते । ९ । १३ । २६ । “बहुलाश्वो घृतेस्तस्य कृतिरस्य महाबलः” ॥ विंशत्यक्षरपादकछन्दोभेदः ॥ यथा, “कृतिः प्रकृ तिराकृतिः” ॥ विंशतिसङ्ख्या । कर्त्तनी । यथा, ऋग्वेदे । १ । १६९ । ३ । “ऐषामंसेषु रम्भिणीव रारभे हस्तेषु खादिश्च कृतिश्च सन्दधे” ॥ विष्णुः । यथा, महाभारते । १३ । १४९ । २२ । “अनुत्तमो दुराधर्षः कृतज्ञः कृतिरात्मवान्” ॥)

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

कृतिः [kṛtiḥ], f. [कृ-क्तिन्]

Doing, manufacturing, making, performing.

Action, deed.

Creation, literary work, composition; (तौ) स्वकृतिं गापयामास कविप्रथमपद्धतिम् R.15.33,64,69; N.22.155.

Magic, enchantment.

Injuring, killing; स कृत्या चकितो गत्वा मुनिं वव्रे पुरोहितम् Bm.1.27.

The number '2'.

An enchantress, a witch.

A knife.

Way-laying; hurting, injuring (Ved.).

A square number.

(in drama) Confirmation of any obtainment.

Comp. करः an epithet of Rāvaṇa.

one practising magic, a witch.-साध्यत्वम् the state of being accomplished by exertion.