क्रौञ्चरन्ध्र

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

क्रौञ्चरन्ध्र¦ न॰ क्रौञ्चस्य रन्ध्रम्। मानसस्थहंसनिर्गममार्गेक्रौञ्चपर्व्वतस्थे रन्ध्रे
“हंसद्वारं भृगुपतियशोवर्त्म यत्क्रौञ्चरन्ध्रम्” मेघ॰।
“मानसस्थायिनोहसाः क्रौञ्चरन्ध्रेणसञ्चरन्ते इत्यागमः” मल्लि॰ क्रौञ्चादिव हंसनिवहोनिर्जगाम गुणगणः” काद॰। तच्च रन्ध्रं परशुरामेण कृतंगथा मेघदूतव्याख्याने मल्लिनाथआह[Page2342-b+ 38]
“पुरा किल भगवतो देवात् धूर्ज्जटेः धनुरुपनिषदम्अधीयानेन भृगुनन्दनेन स्कन्दस्य स्पर्द्धया क्रौञ्चं शिख-रिणम् अतिनिशितविशिखमुखेन हेलया मृत्पिण्डभेदं भित्त्वा ततः क्रौञ्चभेदादेव सद्यःसमुज्जृम्मितेकस्मिन्नपि यशःक्षीरनिधौ निखिलमपि जगज्जालम्आप्लावितमिति” कथा श्रूयते”।

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

क्रौञ्चरन्ध्र/ क्रौञ्च--रन्ध्र n. the क्रौञ्चpass (split by the deity कार्त्तिकेयand by परशु-राम) Megh.