गुणातीत

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

गुणातीत¦ पु॰ गुणान् सत्वादिगुणधर्म्मात् सुखदुःखादीन-तीतः।

१ परमेश्वरे स्थितप्रज्ञे

२ आत्मज्ञे च। गुणातीत-ताकारणसहितं तल्लक्षणमुक्तं गीतायां यथा(
“गुणानेतानतीत्य त्रीन् देही देहसमुद्भवान्। जन्ममृत्युजरादुःखैर्विमुक्तोऽमृतश्नुते। अर्ज्जुन उवाच। कैर्लिङ्गैस्त्रीन् गुणानेतानतीतो भवति प्रभो!। किमा-चारः कथं चैतांस्त्रीन् गुणानतिवर्त्तते। श्रीभगवा-नुवाच। प्रकाशञ्च प्रवृत्तिञ्च मोहमेव च पाण्डव!। न द्वेष्टि संप्रवृत्तानि निवृत्तानि न काङ्क्षति। उदासी-नवदासीनोगुणैर्योन विचाल्यते। गुणा वर्त्तन्त इत्येवं[Page2609-b+ 38] योऽवतिष्ठति नेङ्गते। समदुःखसुखः स्वस्थः समलोष्ट्राश्म-काञ्चनः। तुल्यप्रियाऽप्रियो धीरस्तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः। मानापमानयोस्तुल्यस्तुल्यो मित्रारिपक्षयोः। सर्वारम्भ-परित्यागी गुणातीतः स उच्यते। माञ्च योऽभ्यभि-चारेण भक्तियोगेन सेवते। स गुणान् समतीत्यैतान्ब्रह्मभूयाय कल्पते”।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

गुणातीत¦ mfn. (-तः-ता-तं) Freed from or beyond all properties. E. गुण, and अतीत passed.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

गुणातीत/ गुणा mfn. freed from or beyond all properties Bhag. xiv , 25.