छायापाद
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
छायापाद¦ पु॰ छायायाः शङ्कुच्छायाया पाद इवद्वादशाङ्कलशङ्कोच्छायापादमाने। मासभेदे मध्याह्ने तसंख्याभेदः तेन च दिनमानज्ञानं चाह” ज्यो॰ त॰
“अर्काङ्गुला तु सूच्यग्र्या काष्ठी द्व्यङ्गुलमूलिका। शवसंज्ञा मवच्चैव तच्छायां परिकल्पयेत्। मध्याह्नहीरादित्ययुक्तैश्छायाङ्गुलैर्हरेत्। षटपूरितदिवादरलब्धं दण्डादिकं भवेत्। पूर्व्वाह्णच्छाययातीतं पह्णच्छाययैध्यकम्। शून्यैकरामवाणेभदिशोरुद्राः
३ ।
५ ।
८ ।
१० ।
११ । क्रमोत्क्रमैः। आषाढादिषु मछाया माध्याह्निकी भता। न्मयनांशजमासान्ते व्यु[Page2997-a+ 38] क्रमेणादितो बुधैः। संख्योक्तान्यदिने भागहारे वृद्धी-तरे तथा”। प्रकारान्तरन्तु,
“पञ्चाव्धिरामयुग्मैकशून्यैकयुग्मवह्नय। चतुःपञ्चर्त्तवो)
५ ,
४ ,
३ ,
२ ,
१ , ॰।
१ ,
२ ,
३ ,
४ ,
५ ,
६ , माघात् छायापादा दिनार्द्धके। अयनां-शजमासान्ते विपादगणनक्रमात्। दिने दिने भाग-{??} मध्यच्छायापदे मतः। अङ्घ्रेः षष्टांशको व्यङ्घ्रिरङ्गुलेर्व्यङ्गुलिस्तथा। मद्यूनं द्विशतं हीनं मध्य-पादैश्च षडगुणैः। छायापादैश्च मध्योनैः षड्युतैर्द्वि-गणैर्हरेत्। ग्राह्यमादिपदार्द्ध तु लब्धा दण्डा गतैष्यकाः। प्राक् पश्चिमदिनार्द्धात्तु शेषात् षष्टिगुणात्पलम्”। इदञ्चदेशभेदविषयं स्थूलं च सूक्ष्मन्तु सू॰ सि॰ उक्त तच्चछायाशब्दे दृश्यम्।
