सामग्री पर जाएँ

छायापाद

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

छायापाद¦ पु॰ छायायाः शङ्कुच्छायाया पाद इवद्वादशाङ्कलशङ्कोच्छायापादमाने। मासभेदे मध्याह्ने तसंख्याभेदः तेन च दिनमानज्ञानं चाह” ज्यो॰ त॰
“अर्काङ्गुला तु सूच्यग्र्या काष्ठी द्व्यङ्गुलमूलिका। शवसंज्ञा मवच्चैव तच्छायां परिकल्पयेत्। मध्याह्नहीरादित्ययुक्तैश्छायाङ्गुलैर्हरेत्। षटपूरितदिवादरलब्धं दण्डादिकं भवेत्। पूर्व्वाह्णच्छाययातीतं पह्णच्छाययैध्यकम्। शून्यैकरामवाणेभदिशोरुद्राः

३ ।

५ ।

८ ।

१० ।

११ । क्रमोत्क्रमैः। आषाढादिषु मछाया माध्याह्निकी भता। न्मयनांशजमासान्ते व्यु[Page2997-a+ 38] क्रमेणादितो बुधैः। संख्योक्तान्यदिने भागहारे वृद्धी-तरे तथा”। प्रकारान्तरन्तु,
“पञ्चाव्धिरामयुग्मैकशून्यैकयुग्मवह्नय। चतुःपञ्चर्त्तवो)

५ ,

४ ,

३ ,

२ ,

१ , ॰।

१ ,

२ ,

३ ,

४ ,

५ ,

६ , माघात् छायापादा दिनार्द्धके। अयनां-शजमासान्ते विपादगणनक्रमात्। दिने दिने भाग-{??} मध्यच्छायापदे मतः। अङ्घ्रेः षष्टांशको व्यङ्घ्रिरङ्गुलेर्व्यङ्गुलिस्तथा। मद्यूनं द्विशतं हीनं मध्य-पादैश्च षडगुणैः। छायापादैश्च मध्योनैः षड्युतैर्द्वि-गणैर्हरेत्। ग्राह्यमादिपदार्द्ध तु लब्धा दण्डा गतैष्यकाः। प्राक् पश्चिमदिनार्द्धात्तु शेषात् षष्टिगुणात्पलम्”। इदञ्चदेशभेदविषयं स्थूलं च सूक्ष्मन्तु सू॰ सि॰ उक्त तच्चछायाशब्दे दृश्यम्।

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=छायापाद&oldid=373995" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्