जयमङ्गलरस
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
जयमङ्गलरस¦ पु॰ जयेन रोगजयेन मङ्गलं यस्मात् तादृशोरसः। वैद्यकोक्ते सर्वज्वरनाशके औषधभेदे।
“हिङ्गूल-सम्भवं सूतं गन्धकं टङ्कणं तथा। ताम्रं वङ्गं माक्षिकञ्चसैन्धवं मरिचं तथा। समं सर्वं समाहृत्य द्विगुणं स्वर्ण-भस्मकम्। तदर्द्धं कान्तलौहञ्च रूप्यभस्मापि तत्समम्। एतत् सर्वं विचूर्ण्याथ भावयेत् कनकद्रवैः। शेफाली-दलजैश्चापि दशमूलरसेन च। किराततिक्तकक्वाथैस्त्रिवारंभावयेत् सुधीः। भावयित्वा तु तत्कार्य्या गुञ्जाद्वयमितावटी। अनुपानं प्रयोक्तव्यं जीरकं मधुसंयुतम्। जीर्णज्वरं महाघोरं चिरकालसमुद्भवम्। ज्वरमष्टविधं हन्तिसाध्यासाध्यमथापि वा। पृथगदोषांश्च विविधान् समस्तान्विषमज्वरान्।
१ मेदोगतं
२ मांसगतमस्थि
३ मज्जा
४ गतंतथा।
५ अन्तगतं महाघोरं
६ वह्निस्थञ्च विशेषतः।
७ नानादोषोद्भवञ्चैव ज्वरं
८ शुक्रगतं तथा। निखिलंज्वरनामानं हन्ति श्रीशिवशासनात्। जयमङ्गलनामायंरसः श्रीशिवनिर्म्मितः। बलपुष्टिकरश्चैव सर्वरोगनिव-र्हणः” भैषज्यरत्नाबली। अत्र द्विगुणं स्वर्णभस्मकमित्यत्रसर्वेषां समस्तानां यन्मानं ततो द्विगुणं स्वर्णमिति मुख्यःकल्पः। प्रत्येकापेक्षया द्विगुणमिति कनिष्ठः कल्पः।
