सामग्री पर जाएँ

ज्येष्ठामूल

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

ज्येष्ठामूल [jyēṣṭhāmūla] मूलीयः [mūlīyḥ], मूलीयः The month ज्यैष्ठ q. v.; ततो मध्याह्न- मारूढे ज्येष्ठामूले दिवाकरे Mb.13.95.9.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

ज्येष्ठामूल/ ज्येष्ठा--मूल m. the month ज्यैष्ठMBh. xiii , 4609 and 5156 VP. vi , 8 , 33ff.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

Jyeṣṭhāmūla  : m.: Name of the month Jyaiṣṭha.


A. Religious rite performed in this month: Aṅgiras had told Bhīṣma that if a man or a woman passed the Jyeṣṭhāmūla month eating only once a day, he or she attained to prosperity which was incomparable and best 13. 109. 24 (Nī. on Bom. Ed. 13. 106. 25: jyeṣthāmūlaṁ jyeṣṭhamāsam).


B. Past event connected with this month: Jamadagni shot arrows at midday in the month Jyeṣṭhāmūla and asked his wife Reṇukā to fetch them (tato madhyāhnam ārūḍhe jyeṣṭhāmūle divākare/sa sāyakān dvijo viddhvā reṇukām idam abravīt// gacchānaya viśālākṣi śarān etān dhanuścyutān) 13. 97. 9-10 (Unknown commentator: jyeṣṭhāmūle jyeṣṭhamāse jyeṣṭhamāsasya madhyāhne atitīkṣṇaḥ [divākaraḥ] iti sūcitam/ (cf. Cr. Edn. vol. 17, p. 1097, note on this stanza; Nī., however, on Bom. Ed. 13. 95. 9: jyeṣṭhāmūle dakṣiṇāvarte bhramamāṇe bhacakre jyeṣṭhānāṁ samasūtre patitaṁ rohiṇīnakṣatraṁ tad eva jyeṣṭhānāṁ mūlam/yathāśrutārthagrahaṇaṁ tu na jyeṣṭhāmūlasthe 'rke hemante śiraḥpādadāhasyānavasarāt//).


_______________________________
*1st word in left half of page p247_mci (+offset) in original book.

Mahabharata Cultural Index

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

Jyeṣṭhāmūla  : m.: Name of the month Jyaiṣṭha.


A. Religious rite performed in this month: Aṅgiras had told Bhīṣma that if a man or a woman passed the Jyeṣṭhāmūla month eating only once a day, he or she attained to prosperity which was incomparable and best 13. 109. 24 (Nī. on Bom. Ed. 13. 106. 25: jyeṣthāmūlaṁ jyeṣṭhamāsam).


B. Past event connected with this month: Jamadagni shot arrows at midday in the month Jyeṣṭhāmūla and asked his wife Reṇukā to fetch them (tato madhyāhnam ārūḍhe jyeṣṭhāmūle divākare/sa sāyakān dvijo viddhvā reṇukām idam abravīt// gacchānaya viśālākṣi śarān etān dhanuścyutān) 13. 97. 9-10 (Unknown commentator: jyeṣṭhāmūle jyeṣṭhamāse jyeṣṭhamāsasya madhyāhne atitīkṣṇaḥ [divākaraḥ] iti sūcitam/ (cf. Cr. Edn. vol. 17, p. 1097, note on this stanza; Nī., however, on Bom. Ed. 13. 95. 9: jyeṣṭhāmūle dakṣiṇāvarte bhramamāṇe bhacakre jyeṣṭhānāṁ samasūtre patitaṁ rohiṇīnakṣatraṁ tad eva jyeṣṭhānāṁ mūlam/yathāśrutārthagrahaṇaṁ tu na jyeṣṭhāmūlasthe 'rke hemante śiraḥpādadāhasyānavasarāt//).


_______________________________
*1st word in left half of page p247_mci (+offset) in original book.

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=ज्येष्ठामूल&oldid=445312" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्