सामग्री पर जाएँ

तेजनी

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

तेजनी, स्त्री, (तेजयतीति । तिज + णिच् + ल्युः । गौरादित्वात् ङीष् ।) मूर्व्वा । इत्यमरः । २ । ४ । ८३ ॥ (अस्याः पर्य्याया यथा, -- “तेजनी पिलुनी देवा तिक्तवल्ली पृथक्त्वचा । धनुः श्रेणी मधुरसा मूर्व्वा निर्द्दहनीति च ॥” इति वैद्यकरत्नमालायाम् । पर्य्यायान्तरं यथा, -- “मूर्व्वा मधुरसा देवी मोरटा तेजनी स्रुवा । मधूलिका मधुश्रेणी गोकर्णी पीलुपर्ण्यपि ॥” इति भावप्रकाशे पूर्ब्बखण्डे प्रथमे भागे ॥) ज्योतिष्मती । इति शब्दरत्नावली ॥ (तेजवती । अस्या पर्य्यायाः यथा, -- “तेजस्विनी तेजवती तेजोह्वा तेजनी तथा ॥” इति भावप्रकाशस्य पूर्ब्बखण्डे प्रथमे भागे ॥)

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

तेजनी स्त्री।

मूर्वा

समानार्थक:मूर्वा,देवी,मधुरसा,मोरटा,तेजनी,स्रवा,मधूलिका,मधुश्रेणी,गोकर्णी,पीलुपर्णी

2।4।83।2।5

जीवन्तिका सोमवल्ली विशल्या मधुपर्ण्यपि। मूर्वा देवी मधुरसा मोरटा तेजनी स्रवा॥

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, लता

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

तेजनी f. ( g. गौरा-दि)a whetstone , touchstone L.

तेजनी f. a number of reeds or straw etc. twisted or matted together , tuft , mat Ka1t2h. xxii f. AitBr. S3Br. Pa1rGr2. Kaus3.

तेजनी f. Sanseviera Roxburghiana (also जिनीNpr. ) L.

तेजनी f. = ज-वल्कलBhpr. v , 1 , 170

तेजनी f. See. also जो-ऽह्वा

तेजनी f. See. तैज्.

Vedic Index of Names and Subjects

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

Tejanī denotes in the later Saṃhitās and Brāhmaṇas a bundle of reeds,[] and in some cases such a bundle twisted into a rope,[] for the two ends of the Tejanī are mentioned.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

तेजनी स्त्री.
(तिज्+ल्युट्+ङीप्) घास का गट्ठर, मा.श्रौ.सू. 2.2.2.29 (तेजन्यां वरसं करोति छद्याधाने); दाँत को साफ करने का साधन (दतुवन), ला.श्रौ.सू. 9.2.27.

  1. Śatapatha Brāhmaṇa, xiii. 8, 3, 12;
    perhaps Kāṭhaka Saṃhitā, xxiii. 9.
  2. Kāṭhaka Saṃhitā, xxii. 13;
    Aitareya Brāhmaṇa, i. 11, as rendered by Sāyaṇa.
"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=तेजनी&oldid=478552" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्