तैष
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
तैषः, पुं, (तैषी तिष्यनक्षत्रयुक्ता पौर्णमासी अस्मिन्निति । तैषी + “सास्मिन् पौर्णमासीति ।” ४ । २ । २१ । इत्यण् ।) पौषमासः । इत्य- मरः । १ । ४ । १५ ॥ (तिष्यनक्षत्रसम्बन्धिनि, त्रि । “तैषमहः । तैषी रात्रिः ।” इति सिद्धान्तकौमुदी ॥)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
तैष पुं।
पौषमासः
समानार्थक:पौष,पौष,तैष,सहस्य
1।4।15।1।2
पौषे तैषसहस्यौ द्वौ तपा माघेऽथ फाल्गुने। स्यात्तपस्यः फाल्गुनिकः स्याच्चैत्रे चैत्रिको मधुः॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, कालः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
तैष¦ पु॰ तिष्यनक्षत्रयुक्ता पौर्णमासी अणि यलोपे ङीप्। तौषी साऽस्मित् मासे अण्।
१ पौषे मासि धनुःस्थरव्यारब्धेशुक्लप्रतिपदादिदर्शान्ते चान्द्रे मासि अमरः तदीयपूर्णिमायामेव तद्योगसम्भवः। तिष्यशब्देन तत्समीप-नक्षत्रस्यापि ग्रहणात् कदाचित् तत्सम्बन्धाभावेऽपि नक्षतिः।
२ तदीयपौर्णमास्यां स्त्री
“सास्मिन् पौर्णमासी” पा॰ नक्षत्रयुक्तकालस्य पूर्णिमायामेव तद्योगे साधुत्वेनपौर्णमासीपरत्वमेवेति बोध्यम्।
“तैष्या नधीतपूर्वा-णाम्” आश्व॰ श्रौ॰
८ ।
१४ ।
२२ ।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
तैष¦ m. (-षः) The month Pausha, (December-January.) f. (-षी) Day of full moon in Pausha. E. तिष्य the constellation, (in which the moon is full in this month,) and अण् affix; य is dropped.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
तैषः [taiṣḥ], N. of the lunar month Pauṣa.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
तैष mf( ई)n. ( Pa1n2. 6-4 , 149 ) relating to the asterism तिष्यA1p.
तैष m. the month (December-January) in which the full moon stands in the asterism तिष्य(= पौषand सहस्य) S3a1n3khS3r. xiii , 19