तोदन
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
तोदनम्, क्ली, (तुद्यतेऽनेनेति । तुद + करणे ल्युट् ।) तोत्त्रम् । इत्यमरः । २ । ९ । १२ ॥ (तुद + भावे ल्युट् ।) व्यथा । इति मेदिनी ॥ ने, ७३ ॥ (यथा, सुश्रुते । १ । २२ । “तोदनभेदनताडनच्छेदनायमनमन्थनेत्यादि ॥” वृक्षविशेषः । यथा, तत्रैव । १ । ४६ । “क्षीरवृक्षफलजाम्बवराजादनतोदनतिन्दुकवकुल- धन्वनाश्मन्तकाश्वकर्णफल्गुपरूषकगाङ्गेरुकी- पुष्करवर्त्तिविल्वविम्बीप्रभृतीनि ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
तोदन नपुं।
वृषभादिप्रेरणदण्डः
समानार्थक:प्राजन,तोदन,तोत्र
2।9।12।2।2
लोष्टानि लेष्टवः पुंसि कोटिशो लोष्टभेदनः । प्राजनं तोदनं तोत्रं खनित्रमवदारणे॥
पदार्थ-विभागः : उपकरणम्,आयुधम्
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
तोदन¦ न॰ तुद्यतेऽनेन करणे ल्युट्।
१ तुण्डे मुखे अमरः। भावेल्युट्।
२ व्यथायाम् मेदि॰। कर्त्तरि ल्यु।
३ व्यथके त्रि॰।
“क-षायं मधुरं रूक्षं तोदनं कफवातजित्” सुश्रु॰।
४ क्षीरिवृक्षभेदेपु॰।
“क्षीरवृक्षफलजाम्बवराजादनतीदनतिन्दुकबकुलधन्व-नाश्मन्तकाश्वकर्णफल्गुपरूषकगाङ्गेरुकीपुष्करवर्त्तिविल्व-षिम्बीप्रभृतीनि। फलान्वेतानि शीतानि कफपित्तहराणि[Page3353-b+ 38] च। सग्राहकाणि रूक्षाणि कषायमधुराणि च” सुश्रु॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
तोदन¦ n. (-नं)
1. A goad: see तोत्र।
2. Pain, afliction from disease, &c. E. तुद् to give pain, affix करणे ल्युट् |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
तोदनम् [tōdanam], [तुद्-करणे घञ्]
Pain, anguish.
A goad.
Face, mouth (तुण्ड).
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
तोदन n. = तोत्त्रL.
तोदन n. pricking pain , i , 22 , 5
तोदन m. N. of a tree and (n.) its fruit 46 , 3 , 25 and 29.