सामग्री पर जाएँ

त्रेतायुग

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

त्रेतायुगम्, क्ली, (त्रेतैव युगम् ।) द्बितीययुगम् । तस्योत्पत्त्यादि यथा, -- “कार्त्तिकशुक्लनवम्यां सोमवारे त्रेतायुगोत्पत्तिः । तत्र अवतारत्रयम् । वामनपरशुरामंश्रीराम- चन्द्राः । पुण्यं त्रिपादम् । पापमेकपादम् । पुष्करनामकं तीर्थम् । साग्निको ब्राह्मणः । अस्थिगताः प्राणाः । चतुर्द्दशहस्तपरिमितो मानवदेहः । दशसहस्रवर्षं परमायुः । व्यव- हार्य्यं रौप्यपात्रम् । तद्युगाब्दाः १२९६००० । तत्र राजानः सूर्य्यवंशीयबाहुकसगरांशुमदस- मञ्जसदिलीपभगीरथाजदशरथश्रीरामचन्द्रकुशी- लवा एते चक्रवर्त्तिनः । तल्लक्षणम् । दानधर्म्मरता नित्यं तपस्या तीर्थदर्शनम् । अग्निहोत्रपरा लोका राजानो यज्ञकारिणः ॥ तत्र तारकब्रह्मनाम । रामनारायणानन्त मुकुन्द मधुसूदन । कृष्ण केशव कंसारे हरे वैकुण्ठ वामन ! ॥” इति मुद्राङ्कितपञ्जिकातः संगृहीतम् ॥

शब्दसागरः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

त्रेतायुग¦ n. (-गं) The second or Treta age. E. त्रेता, and युग age.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

त्रेतायुग/ त्रेता--युग n. the -T त्रेताage MBh. etc.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

--Forms of Hari worshipped in the Yuga. फलकम्:F1: भा. V. १७. १२; IX. १०. ५२; १४. ४३; XI. 5. २४-6.फलकम्:/F Hari in the form of यज्ञ revealed the Vedas; फलकम्:F2: भा. XI. १७. १२.फलकम्:/F characteris- tics of the Yuga; फलकम्:F3: Br. II 7. २१, ५९; भा. XII. 2. ३९; 3. २०-21, २८ and ५२. वा. 8. ६५-96; ९९. ४३९-444.फलकम्:/F Duration of; श्रौत and स्मार्त dharmas begin to be observed: duties of kings in; फलकम्:F4: M. १४२. १७, २३-5, ४०-77; १६५. 6.फलकम्:/F origin of culture in; फलकम्:F5: वा. 8. १४६-178.फलकम्:/F see त्रेता.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

TRETĀYUGA : Second of the four yugas. Kṛtayuga, Tretāyuga, Dvāparayuga, and Kaliyuga are the four yugas. There are three thousand deva-varṣas (divine years) in Tretāyuga.

Śrī Rāma was born at the end of Tretāyuga. Tretāyuga came to an end in B.C. 867100. Śrī Rāma ruled the country for eleven thousand years.

Daśa-varṣa-sahasrāṇi
Daśa-varṣa-śatāni ca /
Rāmo rājyamupāsitvā
Brahmalokam prayāsyati. //
(Vālmīki Rāmāyaṇa).


(After serving his land for ten thousand years and an- other ten hundred years (ten thousand plus thousand years) Śrī Rāma will go to Brahmaloka). When Rāma took over the reins of administration he was only forty years old. See under Manvantara and yuga. (Classical Sanskrit Literature).


_______________________________
*5th word in right half of page 791 (+offset) in original book.

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=त्रेतायुग&oldid=430509" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्