त्र्यक्ष
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
त्र्यक्षः, पुं, (त्रीणि अक्षीणि नेत्राणि यस्य । ततः समासान्तषप्रत्ययः ।) शिवः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥ (यथा, महाभारते । ३ । १०६ । ११ । “आससाद महात्मानं त्र्यक्षं त्रिपुरमर्द्दनम् ॥” दैत्यविशेषः । यथा, भागवते । ७ । २ । ४ । “भो भो दानवदैतेया द्विमूर्द्धंस्त्र्यक्ष ! शम्बर ! । शतबाहो ! हयग्रीव ! नमुचे ! पाक ! इल्वल ! ॥” नेत्रत्रयविशिष्टे, त्रि । यथा, महाभारते । २ । ४३ । १ । “चेदिराजकुले जातस्त्र्यक्ष एष चतुर्भुजः ॥”)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
त्र्यक्ष¦ पु॰ त्रीण्यक्षीण्यस्य ष समा॰। त्रिनेत्रे शिवे त्रिका॰
“त्र्यक्षपत्न्या समादिष्टः सदृशः सज्जनः पतिः” हरिवं॰
१७
६ अ॰।
२ नेत्रत्रययुक्तमात्रे त्रि॰।
“चेदिराजकुलेजातस्त्र्यक्ष एष चतुर्भुजः। रासभारावसदृशं ररास चननाद च” भा॰ स॰
४२ अ॰। स्त्रियां ङीष्।
“द्व्यक्षींत्र्यक्षीं ललाटाक्षीं दीर्घजिह्वामजिह्मिकाम्” भा॰ व॰
२८
९ अ॰। राक्षसीभेदोक्तौ। आर्षे क्वचित् न षसमा॰। त्र्यक्षि शिवे।
“त्र्यक्ष्णे पूष्णो दन्तभिदे वाम-नाय शिवाय च” भा॰ आश्व॰
८ अ॰ शिवस्तुतौ।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
त्र्यक्ष¦ mfn. (-क्षः-क्षी-क्षं) Tri-ocular. m. (-क्षः) A name of SIVA. E. त्रि three, अक्षि an eye, अच् substituted for the final: see त्रिदृश् |
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
त्र्यक्ष/ त्र्य्--अक्ष mf( ई, or [ Hcat. i , 5 , 1202 ] आ)n. three-eyed MBh. ii f. Hariv. Katha1s. cxviii
त्र्यक्ष/ त्र्य्--अक्ष m. शिवMBh. Hariv. 15415 ( त्रिय्-v.l. त्रि-यज्ञ) BhP. Katha1s. Kas3yapa Gal.
त्र्यक्ष/ त्र्य्--अक्ष m. N. of an असुरBhP. vii , 2 , 4
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
--an Asura. भा. VII. 2. 4.
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
Tryakṣa : m. (pl.): Name of a people (having three eyes ?).
Mentioned among those who brought tribute in the form of gold and silver in large quantities for the Rājasūya, but were stopped at the gate (balyarthaṁ dadatas tasmai hiraṇyaṁ rajataṁ bahu) 2. 47. 15-16 (Nī. on Bom. Ed. 2. 51. 17: dvyakṣādayaḥ prācyadeśabhedāḥ).
_______________________________
*2nd word in right half of page p739_mci (+offset) in original book.
previous page p738_mci .......... next page p740_mci
Mahabharata Cultural Index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
Tryakṣa : m. (pl.): Name of a people (having three eyes ?).
Mentioned among those who brought tribute in the form of gold and silver in large quantities for the Rājasūya, but were stopped at the gate (balyarthaṁ dadatas tasmai hiraṇyaṁ rajataṁ bahu) 2. 47. 15-16 (Nī. on Bom. Ed. 2. 51. 17: dvyakṣādayaḥ prācyadeśabhedāḥ).
_______________________________
*2nd word in right half of page p739_mci (+offset) in original book.
previous page p738_mci .......... next page p740_mci