दधिक्रावन्
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दधिक्रावन्¦ पु॰ दधिः दधत् क्रामति क्रम--वनिप् अन्तस्यात्। अश्वरूपे अग्न्यात्मके देवभेदे।
“दधिक्राव्णो अकारिषंजिष्णोरश्वस्य वाजिनः। सुरभि नो मुखाकरत् प्राणआयूंषि तारिषत्” ताण्ड्य॰ व्रा॰
१ ।
६ ।
१७ ।
“दधिः दध-द्धारयन् क्रामतीति दधिक्रावा क्रमेर्वनिपि विड्वनोरनु-नासिकस्यादिति” मकरास्याकारः, तस्य दधिक्राव्णःएतत् संज्ञकस्याश्वरूपस्य देवस्य” भा॰ अत्र द्राह्यायणः,
“आग्नीध्रीयं गत्वा दधिमक्षं भक्षयेयुरसमुपह्वूय दधि-क्राव्ण इति। अत्र यद्यप्यस्मिन् मन्त्रे दधिक्राव्ण इतिअश्वरूपोऽग्निविशेष एव देवेतात्वेनाभिधीयते, तथापिदधिशब्दयोगात् सामान्येन दभिभक्षणे विनियोग इतिद्रष्टव्यम्” भा॰। एतदनुसारेण पञ्चगव्यादिशोधनेऽपिदधिशोधनेऽयं मन्त्रो विनियुक्तः इति बोध्यम्।
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दधिक्रावन्/ दधि--क्रावन् m. = -क्राRV. iv , 39 f. ; vii , 41 and 44 TS. ii.
