दधित्थ

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

दधित्थः, पुं, (दधिवर्णो द्रवस्तिष्ठत्यस्मिन्निति । स्था + “सुपिस्थः ।” ३ । २ । ४ । इति कः । पृषो- दरादित्वात् साधुः ।) कपित्थः । इत्यमरः । २ । ४ । २१ ॥ (यथा, -- “तद्वद्दधित्थविल्वाम्रं जम्बुमध्यैः प्रपञ्चयेत् ॥” इति वाभटे चिकित्सास्थाने नवमेऽध्याये ॥ “दधित्थविल्वचाङ्गेरी तक्रदाडिमसाधिता । पाचनी ग्राहिणी पेया सवाते पाञ्चमूलिका ॥” इति चरके सूत्रस्थाने द्बितीयेऽध्याये ॥)

अमरकोशः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

दधित्थ पुं।

कपित्थः

समानार्थक:कपित्थ,दधित्थ,ग्राहिन्,मन्मथ,दधिफल,पुष्पफल,दन्तशठ

2।4।21।1।3

अश्वत्थेऽथ कपित्थे स्युर्दधित्थग्राहिमन्मथाः। तस्मिन्दधिफलः पुष्पफलदन्तशठावपि॥

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, वृक्षः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

दधित्थ¦ पु॰ दधीव तद्वर्णवत् द्रवे तिष्ठति स्था--क पृषो॰। कपित्थे अमरः तद्द्रवस्य दधिवर्णत्वात् तथात्वम्।
“दघि-त्थरससंयुक्तां पिप्पलीं माक्षिकान्विताम्” सुश्रु॰।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

दधित्थ¦ m. (-त्थः) The wood-apple: see कपित्थ। E. दधि, स्था to stand or be, affix ड; the root yielding a juice compared to curdled milk.

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

दधित्थः [dadhitthḥ], The wood-apple (कपित्थ).

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

दधित्थ m. = धि-फलGobh. i , 5 , 15 (the wood of which is not allowed to be used in sacrifices)

दधित्थ m. = -रसSus3r. vi , 21 , 4.