दशग्रीव
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दशग्रीवः, पुं, (दश ग्रीवा यस्य ।) रावणः । इति शब्दमाला ॥ (यथा, महाभारते । ३ । २७४ । १० । “दशग्रीवस्तु सर्व्वेषां श्रेष्ठो राक्षसपुङ्गवः । महोत्साहो महावीर्य्यो महासत्त्वपरा- क्रमः ॥”) एकादशमन्वन्तरीयवृषनामकेन्द्रशत्रुविशेषः । यथा, -- “रुद्रपुत्त्रस्य ते पुत्त्रान् वक्ष्याम्येकादशस्य तु । सर्व्वत्रगः सुशर्म्मा च देवानीकः पुरुर्गुरुः ॥ क्षत्त्रबद्धा दृढायुश्च आर्द्रकः पुत्त्रकस्तथा । हविष्मांश्च हविष्यश्च वरुणो विश्वविस्तरः ॥ विष्णुश्चैवाग्नितेजाश्च ऋषयः सप्त कीर्त्तिताः । विहङ्गमाः कामगमा निर्म्माणरुचयस्तथा ॥ एकैकस्त्रिंशकस्तेषां गणाश्चेन्द्रश्च वै वृषः । दशग्रीवो रिपुस्तस्य स्त्रीरूपी घातयिष्यति ॥” इति गरुडे ८७ अध्यायः ॥ (असुरविशेषः । यथा महाभारते । २ । ९ । १४ । “दशग्रीवश्च बाली च मेघवासा दशारवः ॥” दमघोषस्य पुत्त्रविशेषः । यथा, हरिवंशे । ११६ । २२ । “दमघोषस्य पुत्त्रास्तु पञ्च भीमपराक्रमाः । भगिन्यां वासुदेवस्य श्रुतश्रवसि जज्ञिरे । शिशुपालो दशग्रीवोरैभ्योऽथोपदिशो बली ॥”)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दशग्रीव¦ पु॰ दश ग्रीवा अस।
१ रावणे। (
“पुष्पोत्कटायां जज्ञाते द्वौ पुत्रौ राक्षसेश्वरौ। कुम्भ-कर्णदशग्रीवौ बलेनाप्रतिमौ भुवि”।
“दशग्रीवस्तु सर्वेषांश्रेष्ठो राक्षसपुङ्गवः। महोत्साहो महावीर्य्यो महा-{??}राक्रमः” भा॰ व॰
२७
४ अ॰।
२ असुरविशेषे
“दश-ग्रीवश्च वाली च मेघवासा दशारवः। टिट्टिभो विट-भूतश्च संह्रादश्चेन्द्रतापनः” भा॰ व॰
९ अ॰।
३ दमघोषस्यपुत्रभेदे।
“शिशुपालो दशग्रीवो रैभ्योऽथोपदिशो बली। सर्वास्त्रकुशला वीरा वीर्य्यवन्तो महाबलाः” हरिवं॰
११
७ अ॰।
४ एकादशमन्वन्तरीयेन्द्रशत्रुभेदे तदुपक्रमे गरु॰पु॰
८७ अ॰
“एकैकस्त्रिंशकस्तेषां गणाश्चेन्द्रश्च वै वृथः। दशग्रीवो रिपस्तस्य स्त्रोकपी घातयिष्यति”। [Page3478-b+ 38]
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दशग्रीव¦ m. (-वः) RAVANA: see दशकण्ठ |
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दशग्रीव/ दश--ग्रीव m. ( Pa1n2. 6-2 , 114 Ka1s3. )= -कण्ठMBh. iii , 15895 R. i , 16 , 18
दशग्रीव/ दश--ग्रीव m. iii BhP.
दशग्रीव/ दश--ग्रीव m. N. of a demon MBh. ii , 367 Hariv.
दशग्रीव/ दश--ग्रीव m. of a son of दमघोष, 6601
दशग्रीव/ दश--ग्रीव m. of an enemy of वृष, GarP.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
(I)--रावन (s.v.). फलकम्:F1: भा. VII. १०. ३६; Br. III. 7. २६२; ७१ 159.फलकम्:/F शिशुपाल in previous birth. फलकम्:F2: वा. ९६. १५३.फलकम्:/F
(II)--an Asura in the सभा of हिरण्य- कशिपु. M. १६१. ८१.
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
DAŚAGRĪVA : Rāvaṇa. (See under Rāvaṇa).
_______________________________
*3rd word in right half of page 203 (+offset) in original book.