दारणम्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

दारणम्, क्ली, (दारयति नाशयति जलमलमने- नेति । दॄ + णिच् + करणे ल्युट् ।) कतकम् । इति शब्दचन्द्रिका ॥ (दॄ + णिच् + भावे ल्युट् ।) विदारणम् । यथा, “दारुदारणपथैः” समाहतम् । इति लीलावती ॥ (व्रणादिस्फोटनसम्पादक औषधविशेषः । यथा, सुश्रुते । १ । ३६ । “चिरविल्वोऽग्निको दन्ती चित्रको हयमारकः । कपोतगृध्रकङ्कानां पुरीषाणि च दारणम् ॥ क्षारद्रव्याणि वा यानि क्षारो वा दारणं परम् ॥” दारयतीति । दॄ + णिच् + कर्त्तरि ल्युः । विदा- रके, त्रि । यथा, महाभारते । ८ । ४९ । १७ । “समाधत्तशितं वाणं गिरीणामपि दारणम् ॥”

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

दारणम् [dāraṇam], [दॄ-णिच् युच्]

Splitting, tearing, rending, opening, cleaving.

The fruit of the clearing-nut plant. -णी N. of Durgā.