दिक्पति
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दिक्पतिः, पुं, (दिशां पतिः ।) दिगधीश्वरः । तद्यथा । प्राच्यधिपो रविः । अग्निकोणाधिपः शुक्रः । दक्षिणाधिपः कुजः । नैरृतकोणाधिपो राहुः । प्रतीच्यधिपः शनिः । वायुकोणाधिप- श्चन्द्रः । उत्तराधिपो बुधः । ईशानकोणाधिपो गुरुः । तस्य प्रमाणं यथा, -- “सूर्य्यः शुक्रः क्षमापुत्त्रः सैंहिकेयः शनिः शशी । सौम्यस्त्रिदशमन्त्री च प्राच्यादिदिगधीश्वराः ॥” इति ज्योतिस्तत्त्वम् ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दिक्पति¦ पु॰
६ त॰। दिशां पत्यौ
१ इन्द्रादौ दिक्कन्याशब्दे दृश्यम्।
“पवनोदिक्पतिर्भौम आकाशः खचरा-मराः” संकल्पप्रारम्भमन्त्रः
“वितरसि दिक्षु रणे दिक्-पतिकमनीयम्” गीतगो॰।
“सूर्यः सोमः क्षमापुत्रःसैंहिकेयः शनिः शशी सीम्यस्त्रिदशमन्त्री च पूर्वादिदि-गधीश्वराः” इत्युक्तेषु
२ सूर्य्यादिग्रहेषु।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दिक्पति¦ m. (-तिः) A regent of a quarter of the universe, as the sun of the east; Saturn of the west; Mars of the south; Mircury of the north; Venus of the south-east; Rahu of the south-west; Chandra of the north-west; and Jupiter of the north-east. E. दिश्, and पति master: see the next.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दिक्पति/ दिक्--पति m. a regent or guardian of a -qquarter of the sky (often identified with लोक-पालSee. ) VarBr2S. Gi1t.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
--a Satya God. Br. II. ३६. ३४; वा. ६२. ३१.