दिव्यचक्षुस्
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दिव्यचक्षुः, [स्] त्रि, (दिव्यमलौकिकं चक्षुर्यस्य ।) ज्ञानचक्षुः । यथा, नीलकण्ठस्तोत्रे । “नमस्तुभ्यं विरूपाक्ष ! नमस्ते दिव्यचक्षुषे ।” क्ली, ज्ञानात्मकचक्षुः । यथा, -- “न तु मां शक्यते द्रष्टुमनेनैव स्वचक्षुषा । दिव्यं ददामि ते चक्षुः पश्य मे योगमैश्वरम् ॥” इति श्रीभगवद्गीतायाम् । ११ । ८ ॥ “अतो दिव्यमलौकिकं ज्ञानात्मकं चक्षुस्तुभ्यं ददामि ।” इति तट्टीकायां श्रीधरस्वामी ॥ * ॥ (दिव्यं स्वर्गीयं मनोज्ञं वा चक्षुः ।) स्वर्गीयचक्षुः । सुन्दरलोचनम् । उपचक्षुः । चस्मा इति भाषा । इति लोकप्रसिद्धम् ॥ (पुं, दिव्यं मनोज्ञं चक्षुर्यस्य । यद्बा, दिव्यं चक्षुर्ज्ञाननेत्रं यस्मात् । ऊर्णनाभस्य सूत्रसर्ज्जनग्रहणमवलोक्येश्वरस्य सर्ज्जनसं हरणपरिज्ञानात् तथात्वम् ।) मर्कटः । इति शब्दमाला ॥ सुगन्धभेदः । त्रि, (दिव्ये आकाशभूते चक्षुषा यस्य ।) अन्धः । (दिव्ये सुन्दर चक्षुषी यस्य ।) सुलोचनः । इति मेदिनी । से, ६८ ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दिव्यचक्षुस्¦ पु॰ दिव्यं चक्षुर्यस्मात्
५ ब॰।
१ मर्कटे शब्दमाला। (चसमा) ख्याते
२ पदार्थे च
३ सुगन्धभेदे
४ सुलोचने च। दिव्यमन्तरीक्षभूतं चक्षुरस्य।
५ अन्धे त्रि॰ मेदि॰। कर्मधा॰।
५ अलौकिकपदार्थदर्शनयोग्ये नेत्रे न॰
“न च वा शक्यतेद्रष्टुमनेनैव स्वचक्षुषा। दिव्यं ददामि ते चक्षुः फस्य मे[Page3596-a+ 38] योगमैश्वरम्” गीता। दिव्यमलौलिकार्थदर्शनसाधनंचक्षुरस्य।
७ तथाभूतनेत्रयुक्ते त्रि॰
“त्वया नियम्या ननुदिव्यचक्षुषा” रघुः
“नमस्तुभ्यं विरूपाक्ष! नमस्तेदिव्यचक्षुषे” नीलकण्ठस्तवः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दिव्यचक्षुस्¦ mfn. (-क्षुः-क्षुः-क्षुः)
1. Beautiful-eyed.
2. Blind. m. (-क्षुः)
1. A sort of perfume.
2. A monkey. n. (-क्षुः) The faculty of seeing what is invisible by the human eye. E. दिव्य divine, and चक्षुस् an eye. दिव्यं चक्षुः यस्मात् ५ ब० |
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दिव्यचक्षुस्/ दिव्य--चक्षुस् n. a -ddivine eye , supernatural vision Das3. Buddh.
दिव्यचक्षुस्/ दिव्य--चक्षुस् mfn. having a -ddivine eye Ragh. iii , 45
दिव्यचक्षुस्/ दिव्य--चक्षुस् mfn. fair-eyed L.
दिव्यचक्षुस्/ दिव्य--चक्षुस् mfn. having (only) the -ddivine eye , (in other respects) blind L.
दिव्यचक्षुस्/ दिव्य--चक्षुस् m. a monkey L.
दिव्यचक्षुस्/ दिव्य--चक्षुस् m. a kind of perfume L.