दीक्ष
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दीक्ष, ङ मौण्ड्ये । इज्यायाम् । ह्योऽर्थे । इति कवि- कल्पद्रुमः ॥ (भ्वां-आत्मं-अकं-ह्योऽर्थे अकं-सकं च-सेट् ।) मौण्ड्यं मुण्डितमस्तकीभावः । इज्या यजनम् । ह्योऽर्थो नियमव्रतादेशोपनीतयः । ङ, दीक्षते वटुर्मुण्डितमस्तकः स्यादित्यर्थः । दीक्षते जनो यजतीत्यर्थः । दीक्षते याज्ञिको नियमी स्यादित्यर्थः । दीक्षते पण्डितो जनं व्रतमुपदिशतीत्यर्थः । दीक्षते पुत्त्रं विप्रः उप- नयतीत्यर्थः । इति दुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दीक्ष¦ मौण्ड्ये यागे उपनयने नियमब्रतयोरादेशे च भ्वा॰आ॰ सक॰ सेट्। दीक्षते अदीक्षिष्ट। दिदीक्षे दीक्षि-ष्यते।
“दीक्षस्व सह रामेण त्वरितं तुरगाध्वरे” भट्टिः
“यज्ञादुह वा एष पुनर्जायते यो दीक्षते” ऐत॰ व्रा॰
२ ।
२२
“कथं नोमध्येऽदीक्षिष्ट” ऐत॰ ब्रा॰
२ ।
१९
“ब्रह्मसत्रेणदीक्षिष्यमाणः” भाग॰
३ ।
१ ।
६ क्वचित् वेदे पदत्ययः
“ते ह देवयजनं दिदीक्षुः पञ्चमी॰ ब्रा॰
२४ ।
१८ णिच्। दीक्षयति
“राजानं दीक्षयामासुः सर्पसत्रात्यये तदा” भा॰आ॰
२०
१७ श्लो॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दीक्ष¦ r. 1st cl. (दीक्षते)
1. To be shaved.
2. To perform a sacrifice.
3. To initiate.
4. To teach religious observances.
5. To be selfres- trained भ्वा० आ० सक० सेट् |