दीपनीय

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

दीपनीयः, पुं, (दीप्यते जठरवह्निरनेनेति । दीप + णिच् + अनीयर् ।) यवानी । इति राज- निर्घण्टः ॥ दीपनयोग्ये, त्रि । (यथा सुश्रुते । १ । ४५ । “दीपनीयमचक्षुष्यं वाडवं दधि वातलम् ॥”) औषधवर्गविशेषः । यथा, -- “पिप्पली पिप्पलीमूलं चव्यचित्रकनागरम् । दीपनीयः स्मृतो वर्गः कफानिलगदापहः ॥” इति चक्रदत्तः ॥

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

दीपनीय¦ पु॰ दीपनाय जठरानलोद्दीपानाय हितः छ।

१ यवान्यां राजनि॰ औषधवर्गभेदे
“पिप्पली पिप्पली-मूलं चव्यचित्रकनागरम्। दीपनीयः स्मृतो वर्गः कफा-निलगदापहः” चक्रपाणिदत्तः। दीप--णिच--अनीयर्।

३ ज्वालनीये त्रि॰।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

दीपनीय¦ mfn. (-यः-या-यं)
1. To be lighted, to be inflamed.
2. To be excited or stimulated. m. (-यः)
1. An aromatic seed, (Ligusticum ajwaen, Rox.)
2. A stimulant drug, as pepper of various kinds, &c. E. दीप् to shine, अनीयर् aff. दीपनाय जठरानलोद्दीपनाय हितः छ | यवान्याम् |

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

दीपनीय [dīpanīya], a.

To be lighted or set on fire.

Combustible, inflammable.

To be excited or stimulated.

Relating to tonic medicines.

यः An aromatic seed (यवानी).

N. of some medicinal or aromatic substances (Mar. सुंठ, मिरी, पिंपळी). -यम् A tonic medicine.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

दीपनीय mfn. to be kindled or lighted or excited or stimulated

दीपनीय mfn. relating to tonic medicines

दीपनीय mfn. promoting digestion Sus3r. Car.

दीपनीय m. Ptychotis Ajowan L.

दीपनीय n. a digestive Sus3r.