दीर्घायुस्
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दीर्घायुः, [स्] पुं, (दीर्घं आयुर्यस्य ।) शाल्मलि- वृक्षः । काकः । जीवकवृक्षः । मार्कण्डेयः । चिरजीविनि, त्रि । इति मेदिनी । से, ५५ ॥ (यथा, महाभारते । ७ । ५७ । १४ । “दीर्घायुषः प्रजाः सर्व्वा युवा न म्रियते तदा ॥”) “तत्र महापाणि-पाद-पार्श्वपृष्ठस्तनाग्रदशन- वदनस्कन्धललाटं दीर्घाङ्गुलिपर्व्वोच्छ्वासप्रेक्षण- बाहुं विस्तीर्णभ्रूस्तनान्तरोष्कं ह्रस्वजङ्घामेढ्रग्रीवं गम्भीरसत्त्वस्वरनाभिमनुच्चैर्बद्धस्तनमुपचितमहा- रोमशकर्णं पश्चान्मस्तिष्कं स्नातानुलिप्तं मूर्द्धानु- पूर्ब्ब्या विशुष्यमाणशरीरं पश्चाच्च विशुष्यमाण- हृदयं पुरुषं जानीयाद्दीर्घायुः खल्वयमिति ।” “गूढसन्धिसिरास्नायुः संहताङ्गः स्थिरेन्द्रियः । उत्तरोत्तरसुक्षेत्रो यः स दीर्घायुरुच्यते ॥ गर्भात् प्रभृत्यरोगो यः शनैः समुपचीयते । शरीरज्ञानविज्ञानैः स दीर्घायुः समासतः ॥” इति सुश्रुते सूत्रस्थाने ३५ अध्याये ॥)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दीर्घायुस्¦ पु॰ दीर्घमायुरस्य।
१ दीर्घायुष्ययुक्ते
२ चिरजीविश-[Page3615-b+ 38] ब्दोक्तार्थे च।
“दीर्घायुस्ते ओषधे! खनिता” यजु॰
१ ।
२१
००
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दीर्घायुस्¦ mfn. (-युः-युः-युः) Long-lived. m. (-युः)
1. The saint MARKANDEYA.
2. The silk cotton tree, (Bombax heptaphyllum.)
3. A crow.
4. A tree.: see जीवक। n. (-युः) Long life. E. दीर्घ long, and आयुस् life.
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
DĪRGHĀYUS : Brother of Śrutāyus, the King of Kaliṅga. Arjuna killed him in the war. (M.B. Droṇa Parva, Chapter 94, Verse 29).
_______________________________
*4th word in left half of page 244 (+offset) in original book.