दृङ्मण्डल

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

दृङ्मण्डल¦ न॰ दृशः तत्प्रचारस्य मण्डलमिव। सि॰ शि॰ उक्तेगोलबन्धान्तर्गते वलयाकारे मण्डलभेदे यथोक्तं तत्र
“ऊर्द्ध्वाधरस्वस्तिककीलयुग्मे प्रोतं श्लथं दृग्वर्लयं तदन्तः। कृत्वा परिभ्राम्य च तत्र तत्र नेयं ग्रहो गच्छति यत्रयत्र। ज्ञेयं तदेवाखिलखेचराणां पृथक् पृथग्वा रच-येत् तथाष्टौ। दृङ्मण्डलं वित्रिभलग्नकस्य दृक्क्षेप-वृत्ताख्यमिदं वदन्ति” खस्वस्तिके चाधःस्वस्तिके चान्तः-कीलकौ कृत्वा तयोः प्रोतं श्लथं दृग्वलयं कार्यम्। तत्तुपूर्ववृत्तेभ्यः किञ्चिन्यूनं कार्यम्। यथा खगोलान्तर्भ-वति। यद्येक एव ग्रहगोलस्तदैकमेव दृङ्मण्डलम्। यो यो ग्रहो यत्र यत्र वर्तते तस्य तस्योपरीदमेव परि-भ्राम्य विन्यस्य दृग्ज्याशङ्क्वादिकं दर्शर्नीयम्। अथ वापृथक् पृथगष्टौ दृङ्मण्डलानि रचयेत्। तथाष्टमं वि-त्रिभलग्नस्य तच्च दृक्क्षेपमण्डलम्” दृग्वलयमप्यत्र

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

दृङ्मण्डल¦ n. (-लं) A small circle within the great circles of the armillary sphere, accompanying each planetary circle or orbit. E. दृश्, and मण्डल sphere.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

दृङ्मण्डल/ दृङ्--मण्डल n. vertical circle , Azimuth A1ryabh.