देवकिरी
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
देवकिरी, स्त्री, (देवं मेघं किरतीति । कॄ + “इगुप- धज्ञेति ।” ३ । १ । १३५ । इति कः । गौरादि- त्वात् ङीष् ।) मेघरागस्य भार्य्या । यथा, -- “ललिता मालसी गौरी नाटी देवकिरी तथा । मेघरागस्य रागिण्यो भवन्तीमाः सुमध्यमाः ॥” अस्याः स्वरूपं यथा, -- “भ्रमन्ती नन्दने श्यामा पुष्पप्रचयतत्परा । ख्याता देवकिरी ह्येषा करार्पितसखीकरा ॥” इति सङ्गीतदामोदरः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
देवकिरी¦ स्त्री मेघरागस्य भार्य्याभेदे रागिणीभेदे तद्रागस्यरागिणीभेदाः तत्स्वरूपञ्च सङ्गीतदा॰ उक्तं यथा
“ललिता मालती गौरी नाटी देवकिरी तथा। मेघ-रागस्य रागिण्यो भवन्तीमाः सुमध्यमाः”। अस्या स्वरूपंयथा
“भ्रमन्ती नन्दने श्यामा पुष्पप्रचयतत्परा। ख्यातादेवकिरी ह्येषा करार्पितसखीकरा” देवगिरीति वा पाठः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
देवकिरी¦ f. (-री) One of the female pesonifications of the modes of music.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
देवकिरी/ देव--किरी f. (in music) N. of a रागिणीregarded as wife of मेघ-राग(See. -गिरी, देश-करी, गोण्ड-किरी, राम-क्).