देवज

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

देवज¦ त्रि॰ देवाज्जायते जन--ड।

१ देवजाते

२ सामभेदे न॰।
“तस्मादाहुः सत्यं साम देयजं सामेति” शत॰ ब्रा॰

३ ।

४ ।

२ ।

१६ । कृशाश्वसहोदरे सूर्यवंश्ये

३ संयमनृपपुत्रभेदे पु॰।
“तत्पुत्रात् संयमादासीत् कृशाश्वः सहदेवजः” भाग॰

९ ।

२ ।

२२ देवजेन सह वर्त्तमानः कृशाश्वः। सूर्यसम्पादिते

४ ऋतौ पु॰
“सप्तथमाहुरेकजं षडिद् यमा ऋषयो देवजाः” ऋ॰

१ ।

१६

४ ।

१५ ।
“सप्तानामृतूनां मध्ये सप्तथं सप्तम-मृतुम्।
“थट् च छन्दसि” पा॰ इति थट्। एकजमेके-नोत्पन्नमाहुः कालतत्त्वविदः। चैत्रादीनां द्वादशानांमासानां द्वयमेलनैन वसन्ताद्याः षडृतवो भवन्ति। अ-धिकमासेनैक उत्पद्यते सप्तमर्तुः। न च तादृशो मासएव नास्तीति मन्तव्यम्।
“अस्ति त्रयोदशो मास इत्या-हुरिति” श्रुतेः। तदेवोच्यते। षडिद् यमाः। इच्छब्द एवकारार्थः। षडेव ऋतवो मासद्वयरूपा ऋषयो गन्तारः। ते च देवजाः। देवादादित्याज्जाता इत्येवमाहुः। सप्तमधारस्य त्रयोदशस्य मासस्य देवाभावः।
“निः सूर्य्यो-ऽधिकमासो हि मण्डलं तपते रवेरित्यादि” स्मृतेः। तस्मात्षडेय देवजाः अदेवज एकः” भा॰ सूर्यसंक्रान्तिरहि-तत्वान्निःसूर्यकत्वं तेन ऋतूनां चान्द्रत्वमपि गम्यते।

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

देवज/ देव--ज mfn. god-born , divine (as a सामन्) S3Br.

देवज/ देव--ज m. N. of a prince (son of संयम) BhP.

Purana index

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

--the son of संयम. भा. IX. 2. ३४.