देवमातृक
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
देवमातृकः, त्रि, (देवो वृर्ष्टिर्मातेव शस्योत्पाद- नेन पालकत्वात् जननीव यस्य । कप् ।) वृष्ट्यम्बु- सम्पन्नव्रीहिपालितदेशः । इत्यमरः । २ । १ । १२ ॥ (यथा, महाभारते । २ । ५ । ७८ । “कच्चिद्राष्ट्रे तडागानि पूर्णानि च बृहन्ति च । भागशो विनिविष्टानि न कृषिर्देवमातृका ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
देवमातृक वि।
वृष्ट्यम्बुभिः_सम्पन्नदेशः
समानार्थक:देवमातृक
2।1।12।2।2
देशो नद्यम्बुवृष्ट्यम्बुसंपन्नव्रीहिपालितः। स्यान्नदीमातृको देवमातृकश्च यथाक्रमम्.।
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलनिर्जीवः, स्थानम्, प्राकृतिकस्थानम्
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
देवमातृक¦ पु॰ देवः मेघवर्षः मातेव पालकत्वात् यस्य कप्।
१ वर्षाम्बुसम्पन्नव्रीहिपालिते देशे अमरः। तदुपल-क्षिते
२ कृष्यादौ च
“कच्चिद्राष्ट्रे तडागानि पूर्णानि चवृहन्ति च। भागशो विनिविष्टानि न कृषिर्देवमा-तृका” भा॰ स॰
५ अ॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
देवमातृक¦ mfn. (-कः-का-की-कं) Watered by rain, (corn, land, &c.) E. देव a cloud, मातृ a mother, and कप् affix; cherished by the clouds as by a parent.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
देवमातृक/ देव--मातृक mfn. " having the god ( इन्द्र) or clouds as foster-mother " , moistened only by rain-water (as corn , land) MBh. ii , 211 R. ii , 109 , 23 (See. नदी-).
