दोहन
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दोहनम्, क्ली, (दुह + भावे ल्युट् ।) स्तनाद्दुग्ध- निःसारणम् । दोया इति भाषा । दुहधातो- र्भावेऽनट्प्रत्ययेन निष्पन्नम् ॥ (दुह्यतेऽस्मि- न्निति । दुह + आधारे ल्युट् । दोहानपात्रम् । यथा, महाभारते । १३ । ९४ । ४१ । “बालजेन निदानेन कांस्यं भवतु दोहनम् । दुह्येत परवत्सेन यस्ते हरति पुष्करम् ॥”)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दोहन¦ न॰ दुह--भावे ल्युट्।
१ अन्तःस्थितद्रवद्रव्यस्य बहि-र्निःसारणरूपे व्यापारे (दोओया) करणे ल्युट् ङीप्।
२ दोहनसाधनपात्र्याम् शब्दरत्ना॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दोहन¦ nf. (-नं-नी) A milk vessel, a milkpail. n. (-नं) Milking. E. दुह् to milk, affix ल्युट् |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दोहन [dōhana], a. [दुह् भावे ल्यु ल्युट् वा]
Milking.
Yielding or granting (desired objects).
नम् Milking.
A milkpail; यां दुदोह पृथुस्तत्र को वत्सो दोहनं च किम् Bhāg.4. 16.3. -नी A milk-pail.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दोहन mf( आ)n. giving milk , a milker RV.
दोहन mf( आ)n. giving milk , yielding profit(See. काम-, बहु-) MBh. Hariv.
दोहन n. (also दोह्)milking RV. S3Br. etc. (See. गो-)
दोहन n. the result of -mmilking Ka1tyS3r.
दोहन n. (also नकHcat. )milk-pail MBh. Sus3r. BhP. (See. कांस्य.).
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
दोहन न.
(दुह्+ल्युट्) दूध-की बाल्टी, मा.श्रौ.सू. 1.1.3.1०; लकड़ी अथवा धातु के ढक्कन से युक्त, आप.श्रौ.सू. 6.3.15; दूध दुहने का कृत्य, अर्थात् सोमरस को पात्रों में ग्रहण करना, आश्व.श्रौ.सू. 5.12.8; गाय को दुहना; चूंकि इसे पवित्रा के माध्यम से नहीं गु.जारा जाता है, इसलिए शुद्रकर्तृक दोहन-क्रिया का निषेध है, भा.श्रौ.सू. 6.8.18. (तुल. अहविरेव तद्यच्छूद्रो दोग्धीति)।