द्वापरः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

द्वापरः, पुं, (द्वयोर्विषययोः परस्तत्पर आसक्तः इत्यर्थः । पृषोदरादित्वात् साधुः ।) सन्देहः । (द्वौ सत्यत्रेतायुगौ परौ श्रेष्ठौ यस्मात् ।) युग- विशेषः । इत्यमरः । ३ । ३ । १६१ ॥ तद्युग- परिमाणं यथा, -- लोभो भृतिर्बणिग्युद्धन्तत्त्वानामविनिश्चयः ॥ वेदशास्त्रप्रणयनं धर्म्माणां सङ्करस्तथा । वर्णाश्रमपरिध्वंसः कामद्वेषौ तथैव च ॥ पूर्णे वर्षसहस्रे द्बे परमायुस्तदा नृणाम् । निःशेषे द्वापरे तस्मिन् तस्य सन्ध्या तु पादतः ॥ गुणहीनाश्च तिष्ठन्ति धर्म्मस्य द्वापरस्य तु । तथैव सन्ध्यापादेव अंशस्तस्य प्रतिष्ठितः ॥” इति मत्स्यपुराणे १२० अध्यायः ॥

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

द्वापरः [dvāparḥ] रम् [ram], रम् [द्वाभ्यां सत्यत्रेतायुगाभ्यां परः पृषो˚ Tv.]

N. of the third Yuga of the world; Ms.9.31; अष्टौ शत- सहस्राणि वर्षाणां मानुषाणि तु । चतुःषष्टिः सहस्राणि वर्षाणां द्वापरं युगम् ॥ Matsya P.

The side of a die marked with two points.

Doubt, suspense, uncertainty.

A kind of deity; द्वापरं शकुनिः प्राप धृष्टद्युम्नस्तु पावकम् Mb.18.5.21; N.13.37.