द्वितीया

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

द्वितीया, स्त्री, (द्वितीय + टाप् ।) गेहिनी । भार्य्या । इत्यमरः । २ । ६ । ५ ॥ तिथिविशेषः । सा चन्द्रस्य द्बितीयकलाक्रियारूपा । शुक्लपक्षे २ कृष्णपक्षे १७ एतदङ्कबोधिता । इति ज्योति- षम् ॥ * ॥ सा च अश्विनीकुमारयोर्जन्मतिथिः । यथा, -- वरदा भव मे नित्यं सूर्य्यपुत्त्रि ! नमोऽस्तु ते ॥ अन्नं दत्त्वा पठति । भ्रातस्तवानुजाताहं भुङ्क्ष्व भक्तमिदं शुभम् । प्रीतये यमराजस्य यमुनाया विशेषतः ॥ ज्येष्ठा तवाग्रजाताहमिति वदेत् । तथा यमद्वितीयायां यात्रायां मरणं भवेत् ॥ अनध्यायद्वितीया यथा । प्रे-को-चै-चाद्वितीयास्ताः प्रेतपक्षे गते तु या । या च कोजागरे जाते चैत्रावल्याः परेऽपि या ॥ चातुर्मास्ये समाप्ते च द्वितीया या भवेत्तिथिः । परास्वेतास्वनध्यायः पुराणैः परिकीर्त्तितः ॥” इति तिथितत्त्वम् ॥ “पक्षयोर्माघमासस्य द्वितीयां परिवर्ज्जयेत् ॥” इति विष्णुपुराणम् ॥

अमरकोशः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

द्वितीया स्त्री।

पत्नी

समानार्थक:सधर्मिणी,पत्नी,पाणिगृहीती,द्वितीया,सहधर्मिणी,भार्या,जाया,दार,वधू,तल्प,कलत्र,क्षेत्र,परिग्रह,गृह

2।6।5।2।3

कृताभिषेका महिषी भोगिन्योऽन्या नृपस्त्रियः। पत्नी पाणिगृहीती च द्वितीया सहधर्मिणी॥

पति : पतिः

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्यः

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

द्वितीया f. female companion or friend Ka1t2h. xcviii , 33

द्वितीया f. wife (a second self) L.

द्वितीया f. (sc. विभक्ति)the 2nd case , the accusative or its terminations Pa1n2. 2-1 , 24 etc.

द्वितीया f. (sc. तिथि)the 2nd day of a half-month Ra1tn. iv , 2/3

द्वितीया f. of तीय.

द्वितीया ind.